Previous Verse
Next Verse

Shloka 35

मदनकामेश्वरप्रादुर्भावः

Manifestation of Madana-Kāmeśvara

तद्दृष्ट्वा चरितं देव्या ब्रह्मा लोक पितामहः / कामाक्षीति तदाभिख्यां ददौ कामेश्वरीति च

taddṛṣṭvā caritaṃ devyā brahmā loka pitāmahaḥ / kāmākṣīti tadābhikhyāṃ dadau kāmeśvarīti ca

دیوی کے اس کردار کو دیکھ کر لوک پِتامہ برہما نے اسی وقت اُسے ‘کاماکشی’ اور ‘کامیشوری’ کے نام عطا کیے۔

tatthat
tat:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); demonstrative pronoun used as object
dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootdṛś (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त/ल्यबन्त अव्ययकृदन्त), ‘having seen’
caritamdeed, conduct
caritam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootcarita (प्रातिपदिक; कृदन्त from चर्)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
devyāḥof the Goddess
devyāḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन)
brahmāBrahmā
brahmā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
loka-pitāmahaḥgrandfather of the worlds
loka-pitāmahaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootloka + pitāmaha (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); षष्ठी-तत्पुरुष: ‘of the worlds’ + ‘grandfather’
kāmākṣīKāmākṣī (name)
kāmākṣī:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkāmākṣī (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); proper name
itithus
iti:
Vacanārtha (वचनार्थ)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormQuotative particle (इति-प्रयोग)
tadāthen
tadā:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
FormAdverb of time (कालवाचक-अव्यय)
ābhikhyāmappellation, name
ābhikhyām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootābhikhyā (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
dadaugave
dadau:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootdā (धातु)
FormPerfect (लिट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन); parasmaipada
kāmeśvarīKāmeśvarī (name)
kāmeśvarī:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkāmeśvarī (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); proper name
itithus
iti:
Vacanārtha (वचनार्थ)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormQuotative particle (इति-प्रयोग)
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक-अव्यय)