Shloka 18
Lalitopākhyāna: Devagaṇa-samāgamaḥ and Śrīnagaryāḥ Nirmāṇam
Assembly of Devas; Construction and Splendor of the Divine City
Devanagari script
अमङ्गलास्पदं चैनं वरयेत्सा सुमङ्गला / इति चिन्तयमानस्य ब्रह्मणो ऽग्रे महेश्वरः
Transliteration
amaṅgalāspadaṃ cainaṃ varayetsā sumaṅgalā / iti cintayamānasya brahmaṇo 'gre maheśvaraḥ
Translation
‘یہ تو نحوست کا ٹھکانہ ہے؛ پھر بھی وہ سُمنگلا اسی کو ور لے گی’—یوں سوچتے ہوئے برہما کے سامنے مہیشور پرگٹ ہو گئے۔
Word by Word
अमङ्गल-आस्पदम्an abode of inauspiciousness
अमङ्गल-आस्पदम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootअमङ्गल+आस्पद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: अमङ्गलस्य आस्पदम्
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-निपात (conjunction)
एनम्him
एनम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; anaphoric pronoun
वरयेत्should choose
वरयेत्:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootवृ (धातु; ‘to choose’)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
साshe
सा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
सुमङ्गलाvery auspicious
सुमङ्गला:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानाधिकरण/Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootसु+मङ्गल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारय: सु-मङ्गला ‘very auspicious’
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-निपात (quotative)
चिन्तयमानस्यof (him) who was thinking
चिन्तयमानस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeVerb
Rootचिन्तय (धातु; causative of चिन्त्)
Formशतृ-प्रत्यय (present active participle), षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; पुंलिङ्ग; ‘of (one) thinking’
ब्रह्मणःof Brahmā
ब्रह्मणः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
अग्रेin front (of)
अग्रे:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeIndeclinable
Rootअग्र (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-प्रयोग/locative adverb; सप्तमी-एकवचन used adverbially ‘in front/before’
महेश्वरःMaheśvara (Śiva)
महेश्वरः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमहा+ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारय: महान् ईश्वरः