Shloka 21
ललिताप्रादुर्भाव-स्तुति
Lalita’s Cosmic Praise and Body–Cosmos Correspondences
Devanagari script
या ससर्जादिधातारं सर्गादावादिभूरिदम् / दधार स्वयमेवैका तस्यै देव्यै नमोनमः
Transliteration
yā sasarjādidhātāraṃ sargādāvādibhūridam / dadhāra svayamevaikā tasyai devyai namonamaḥ
Translation
جس نے آفرینش کے آغاز میں آدھی دھاتا (برہما) کو پیدا کیا اور اس ازلی جہان کو ظاہر کیا؛ جو اکیلی خود ہی سب کو سنبھالتی ہے—اُسی دیوی کو بار بار نمسکار۔
Word by Word
याshe who
या:
कर्ता (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सम्बन्धसूचक सर्वनाम
ससर्जcreated
ससर्ज:
क्रिया (आख्यात)
TypeVerb
Rootसृज् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
आदि-धातारम्the primordial creator (Brahmā)
आदि-धातारम्:
कर्म (कर्म)
TypeNoun
Rootआदि (प्रातिपदिक) + धातार् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; ‘आदिः धाता’ = primeval creator
सर्ग-आदौat the beginning of creation
सर्ग-आदौ:
अधिकरण (अधिकरणम्)
TypeNoun
Rootसर्ग (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; ‘सर्गस्य आदौ’
आदि-भूःthe primeval being (Brahmā)
आदि-भूः:
कर्ता (कर्ता)
TypeNoun
Rootआदि (प्रातिपदिक) + भू (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘आदिः भूः’ = first-born/primeval being
इदम्this (universe)
इदम्:
कर्म (कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; सर्वनाम
दधारsupported/held
दधार:
क्रिया (आख्यात)
TypeVerb
Rootधृ (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
स्वयम्by herself
स्वयम्:
क्रियाविशेषण (विशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
एवindeed/alone
एव:
निपात (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण-निपात (emphatic particle)
एकाone, single
एका:
कर्ता (कर्ता)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण
तस्यैto her
तस्यै:
सम्प्रदान (सम्प्रदानम्)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (4th/सम्प्रदान), एकवचन; सर्वनाम
देव्यैto the goddess
देव्यै:
सम्प्रदान (सम्प्रदानम्)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (4th/सम्प्रदान), एकवचन
नमःsalutation
नमः:
सम्बोधन/प्रयोग (नमस्कार-प्रयोग)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; नमस्कारार्थक निपात
नमःsalutation (again)
नमः:
सम्बोधन/प्रयोग (नमस्कार-प्रयोग)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; पुनरुक्ति