Shloka 16
ललिताप्रादुर्भाव-स्तुति
Lalita’s Cosmic Praise and Body–Cosmos Correspondences
Devanagari script
महीरुहास्तेङ्गरुहाः प्रभातं वसनं तव / भूतं भव्यं भविष्यच्च नित्यं च तव विग्रहः
Transliteration
mahīruhāsteṅgaruhāḥ prabhātaṃ vasanaṃ tava / bhūtaṃ bhavyaṃ bhaviṣyacca nityaṃ ca tava vigrahaḥ
Translation
اے دیوی، پہاڑوں کے درخت تیرے انگ کے روم ہیں؛ صبحِ صادق تیرا لباس ہے۔ ماضی، حال، مستقبل اور ازلیت—یہ سب تیرا ہی وِگ्रह ہیں۔
Word by Word
महीरुहाःtrees (earth-growers)
महीरुहाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमही (प्रातिपदिक) + रुह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (महीयाः रुहाः = भूमौ रोहन्ति)
तेyour
ते:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
अङ्गरुहाःhairs (body-growers)
अङ्गरुहाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअङ्ग (प्रातिपदिक) + रुह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (अङ्गेषु रुहाः)
प्रभातम्dawn
प्रभातम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootप्रभात (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
वसनम्garment/clothing
वसनम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootवसन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
तवyour
तव:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
भूतम्past
भूतम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootभूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
भव्यम्present/what is to be (imminent)
भव्यम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootभव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
भविष्यत्future
भविष्यत्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootभविष्यत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; वर्तमान-प्रत्ययान्त-शब्द (future as noun)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
नित्यम्eternal
नित्यम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (भूतादीनाम्)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
तवyour
तव:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
विग्रहःform/body
विग्रहः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootविग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन