Shloka 52
Bhaṇḍāsuraprādurbhāva
Rise and Consecration of Bhaṇḍāsura
Devanagari script
एवमुक्तस्तु गुरुणा हित्वा पर्यङ्कमुत्तमम् / मन्त्रिवृद्धानु पाहूय यथावृत्तान्तमाह सः
Transliteration
evamuktastu guruṇā hitvā paryaṅkamuttamam / mantrivṛddhānu pāhūya yathāvṛttāntamāha saḥ
Translation
جب گرو نے یوں کہا تو اس نے بہترین بستر چھوڑ دیا، بزرگ وزیروں کو بلا کر سارا حال جیسا تھا ویسا بیان کر دیا۔
Word by Word
एवम्thus
एवम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारार्थक-अव्यय (adverb of manner)
उक्तःhaving been told
उक्तः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगार्थ (passive sense)
तुbut/and
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वयार्थक-अव्यय (particle)
गुरुणाby the teacher
गुरुणा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootगुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
हित्वाhaving left
हित्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootहा (धातु) + त्वा (क्त्वा)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive)
पर्यङ्कम्couch/bed
पर्यङ्कम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपर्यङ्क (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
उत्तमम्excellent
उत्तमम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (पर्यङ्क-विशेष्य)
मन्त्रिminister
मन्त्रि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमन्त्रिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; समास-पूर्वपद
वृद्धान्elders (and ministers)
वृद्धान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवृद्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; द्वन्द्व-समास: मन्त्रि-वृद्धाः (ministers and elders)
पाहूयhaving summoned
पाहूय:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootआह्वा (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund): आहूय/आह्वाय; ‘having summoned’
यथाas/according to
यथा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formप्रकार/उपमानार्थक-अव्यय
वृत्तान्तम्the full account
वृत्तान्तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवृत्तान्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष: वृत्तः अन्तः/वृत्तस्य अन्तः → ‘what happened, account’ (lexicalized)
आहsaid
आह:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअह्/ब्रू (धातु; ‘to say’)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन