Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

Bhaṇḍāsuraprādurbhāva

Rise and Consecration of Bhaṇḍāsura

तया संप्रार्थितो भूयः प्रेषयामास काश्चन / ताभिर्विश्वाचिमुख्याभिः सहिता सा मृगेक्षणा / प्रययौ मानसस्याग्यं तटमुज्ज्वलभूरुहम्

tayā saṃprārthito bhūyaḥ preṣayāmāsa kāścana / tābhirviśvācimukhyābhiḥ sahitā sā mṛgekṣaṇā / prayayau mānasasyāgyaṃ taṭamujjvalabhūruham

اس کی بار بار التجا پر اس نے پھر چند کو روانہ کیا۔ وشواچی وغیرہ اپسراؤں کے ساتھ وہ مِرگ نَین، مانس سرور کے روشن درختوں سے آراستہ بہترین کنارے پر جا پہنچی۔

tayāby her
tayā:
Karana (करण)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Singular (एकवचन)
saṃprārthitaḥhaving been earnestly requested
saṃprārthitaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootsaṃ+√arth (धातु) → saṃprārthita (कृदन्त, क्त)
FormPast passive participle (क्त), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular; used predicatively ‘having been earnestly requested’
bhūyaḥagain, further
bhūyaḥ:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootbhūyas (अव्यय/प्रातिपदिक)
FormAdverb (क्रियाविशेषण)
preṣayāmāsasent, dispatched
preṣayāmāsa:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra+√iṣ (धातु) [प्रेषयति]
FormPeriphrastic perfect (लिट्/परस्मैपद), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन)
kāścanasome (persons/women)
kāścana:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkim (प्रातिपदिक) + cana (निपात)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Plural (बहुवचन); indefinite pronoun ‘some (women)’
tābhiḥwith them
tābhiḥ:
Sahakari (सहकारी/सह)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Plural (बहुवचन)
viśvāci-mukhyābhiḥwith those headed by Viśvāci
viśvāci-mukhyābhiḥ:
Sahakari (सहकारी/सह)
TypeNoun
Rootviśvāci (प्रातिपदिक) + mukhya (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Plural; tatpuruṣa: ‘Viśvāci as chief/foremost’ (विश्‍वाची-प्रधानाः)
sahitāaccompanied
sahitā:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsa-√i (धातु) → sahita (कृदन्त, क्त)
FormPast participle (क्त) used adjectivally; Feminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular
she
:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular
mṛga-īkṣaṇādeer-eyed woman
mṛga-īkṣaṇā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmṛga (प्रातिपदिक) + īkṣaṇa (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular; bahuvrīhi: ‘one whose eyes are like a deer’ (मृग-ईक्षणा)
prayayauwent forth
prayayau:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra+√yā (धातु)
FormPerfect (लिट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन), Parasmaipada
mānasasyaof (Lake) Mānasa
mānasasya:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootmānasa (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Singular
agryamforemost, excellent
agryam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootagrya (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular; qualifying taṭam
taṭambank, shore
taṭam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottaṭa (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular
ujjvala-bhūruhamhaving bright trees
ujjvala-bhūruham:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootujjvala (प्रातिपदिक) + bhūruha (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular; karmadhāraya: ‘bright trees’ qualifying taṭam (उज्ज्वलानि भूरुहाणि यस्मिन्)