Shloka 79
Amṛta-Manthana and Lalitā’s Mohinī Intervention
Amṛtamanthana-Prasaṅga
Devanagari script
पुरा भण्डासुरो नाम सर्वदैत्यशिखामणिः / पूर्वं देवान्बहुविधान्यः शास्ता स्वेच्छया पटुः
Transliteration
purā bhaṇḍāsuro nāma sarvadaityaśikhāmaṇiḥ / pūrvaṃ devānbahuvidhānyaḥ śāstā svecchayā paṭuḥ
Translation
قدیم زمانے میں بھنڈاسُر نام کا ایک اسور تھا، جو تمام دَیتوں کا تاجدار تھا۔ وہ اپنی مرضی سے ماہر ہو کر دیوتاؤں کو طرح طرح سے سزا دیتا تھا۔
Word by Word
पुराformerly
पुरा:
Kāla (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time: formerly)
भण्डासुरःBhaṇḍāsura
भण्डासुरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभण्डासुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (masc, nominative sg)
नामby name
नाम:
Sambandha (सम्बन्ध/संज्ञा)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formसंज्ञासूचक-अव्यय (indeclinable indicating name: 'by name')
सर्व-दैत्य-शिखा-मणिःthe crest-jewel of all demons
सर्व-दैत्य-शिखा-मणिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + दैत्य (प्रातिपदिक) + शिखा (प्रातिपदिक) + मणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (masc, nominative sg); बहुपद-तत्पुरुषः (determinative: 'crest-jewel of all demons')
पूर्वम्at first
पूर्वम्:
Kāla (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाववत् क्रियाविशेषणरूपेण (adverbial use: first/previously)
देवान्the gods
देवान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन (masc, accusative pl)
बहु-विधान्many kinds (of)
बहु-विधान्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक) + विध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन (masc, acc pl); कर्मधारयः (descriptive: 'many kinds of')
यःwho
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (relative pronoun, masc nom sg)
शास्ताa ruler/chastiser
शास्ता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशास् (धातु) → शास्तृ (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formशास्तृ-शब्दः (agent noun), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (masc nom sg: ruler/chastiser)
स्वेच्छयाby his own will
स्वेच्छया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + इच्छा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन (fem, instrumental sg); षष्ठी-तत्पुरुष (by one's own will)
पटुःskilled/clever
पटुः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपटु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (masc, nominative sg)