Shloka 66
Amṛta-Manthana and Lalitā’s Mohinī Intervention
Amṛtamanthana-Prasaṅga
Devanagari script
केतकान्तर्द्दलद्रोणिदीर्घदीर्घविलोचना / अर्धेन्दुतुलिताफाले सम्यक्कॢप्तालकच्छटा
Transliteration
ketakāntarddaladroṇidīrghadīrghavilocanā / ardhendutulitāphāle samyakkḷptālakacchaṭā
Translation
کیتکی کی پنکھڑیوں جیسے لمبے لمبے نینوں والی؛ اور آدھے چاند جیسے ماتھے پر خوب سجی زلفوں کی چھٹا بکھیرتی ہے۔
Word by Word
केतक-अन्तर्दल-द्रोणि-दीर्घ-दीर्घ-विलोचनाhaving very long eyes like the inner-petal trough of ketaka
केतक-अन्तर्दल-द्रोणि-दीर्घ-दीर्घ-विलोचना:
विशेषण (Viśeṣaṇa/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकेतक (प्रातिपदिक) + अन्तर्दल (प्रातिपदिक) + द्रोणि (प्रातिपदिक) + दीर्घ (प्रातिपदिक) + दीर्घ (प्रातिपदिक) + विलोचन (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः; विलोचना = 'नेत्रवती'
अर्ध-इन्दु-तुलित-आ-फालेon the forehead compared to a half-moon
अर्ध-इन्दु-तुलित-आ-फाले:
अधिकरण (Adhikaraṇa/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootअर्ध (प्रातिपदिक) + इन्दु (प्रातिपदिक) + तुलित (कृदन्त; √तुल् धातु, क्त) + आ (उपसर्ग/अव्यय) + फाल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; फाले = 'ललाटे' (loc. sg.); तुलित = compared to
सम्यक्properly
सम्यक्:
क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसम्यक् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
कॢप्त-अलक-छटाa well-arranged mass of curls
कॢप्त-अलक-छटा:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootकॢप्त (कृदन्त; √कॢप् धातु, क्त) + अलक (प्रातिपदिक) + छटा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; छटा = 'समूह/झङ्कार' (tress/mass)