Shloka 51
Amṛta-Manthana and Lalitā’s Mohinī Intervention
Amṛtamanthana-Prasaṅga
Devanagari script
विकसत्कुसुमश्रेणीविनोदिमधुपालिकम् / चंपकस्तबकामोदसुरभीकृतदिक्तटम्
Transliteration
vikasatkusumaśreṇīvinodimadhupālikam / caṃpakastabakāmodasurabhīkṛtadiktaṭam
Translation
وہ باغ کھلے ہوئے پھولوں کی قطاروں سے آراستہ تھا جہاں شہد کی مکھیاں کھیلتی تھیں؛ چمپک کے گچھوں کی خوشبو سے سمتوں کے کنارے معطر ہو گئے تھے۔
Word by Word
विकसत्-कुसुम-श्रेणी-विनोदि-मधुपालिकम्(garden) with bees sporting among rows of blooming flowers
विकसत्-कुसुम-श्रेणी-विनोदि-मधुपालिकम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootविकसत् (वि+कस् धातु, वर्तमानकृदन्त) + कुसुम (प्रातिपदिक) + श्रेणी (प्रातिपदिक) + विनोदि (विनोदिन् प्रातिपदिक) + मधुपालिका (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषसमासः; विशेषणम् (qualifying ‘आरामम्’ understood): ‘having bee-swarms delighting in rows of blossoming flowers’
चम्पक-स्तबक-आमोद-सुरभीकृत-दिक्-तटम्(garden) whose sides were perfumed by the scent of campaka clusters
चम्पक-स्तबक-आमोद-सुरभीकृत-दिक्-तटम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootचम्पक (प्रातिपदिक) + स्तबक (प्रातिपदिक) + आमोद (प्रातिपदिक) + सुरभीकृत (सुरभि+कृ धातु, क्त-कृदन्त) + दिक् (प्रातिपदिक) + तट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषसमासः; विशेषणम्: ‘whose quarters/sides are made fragrant by the perfume of clusters of campaka blossoms’