Shloka 27
Amṛta-Manthana and Lalitā’s Mohinī Intervention
Amṛtamanthana-Prasaṅga
Devanagari script
तदा तदखिलं दृष्ट्वा मोहिनीचरितं मुनिः / विस्मितः कामचारी तु कैलासं नारदो गतः
Transliteration
tadā tadakhilaṃ dṛṣṭvā mohinīcaritaṃ muniḥ / vismitaḥ kāmacārī tu kailāsaṃ nārado gataḥ
Translation
تب موہنی کے اس سارے چرتِر کو دیکھ کر مُنی نارَد حیران رہ گیا؛ خواہش کے مطابق چلنے والا وہ کیلاش کو روانہ ہوا۔
Word by Word
तदाthen
तदा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (then)
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
अखिलम्entire; whole
अखिलम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअखिल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (तत् इति विशेष्य)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootदृश् (धातु) + क्त्वा (अव्यय-कृदन्त)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund)
मोहिनीचरितम्the deed/story of Mohinī
मोहिनीचरितम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमोहिनी (प्रातिपदिक) + चरित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष: मोहिन्याः चरितम्; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
मुनिःthe sage
मुनिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
विस्मितःastonished
विस्मितः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootविस्मित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (मुनिः इति विशेष्य)
कामचारीmoving at will
कामचारी:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकाम (प्रातिपदिक) + चारिन् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष: कामेन/यथाकामं चरति इति; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (मुनिः इति विशेष्य)
तुbut; indeed
तु:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/विरोधार्थक निपात (particle: but/indeed)
कैलासम्to Kailāsa
कैलासम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकैलास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
नारदःNārada
नारदः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनारद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
गतःwent
गतः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past participle used as finite verb); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन