Shloka 35
Vaṃśānuvārṇana and the Transition to the Fourth (Upasaṃhāra) Pada
Devanagari script
ये शिष्टास्तान्प्रवक्ष्यामि सह देवर्षिदानवैः / सह प्रजा निसर्गेण सर्वांस्ते ऽनागतान्द्विजः
Transliteration
ye śiṣṭāstānpravakṣyāmi saha devarṣidānavaiḥ / saha prajā nisargeṇa sarvāṃste 'nāgatāndvijaḥ
Translation
اے دْوِج! جو برگزیدہ اور شائستہ ہیں، میں انہیں دیورشیوں اور دانَووں سمیت بیان کروں گا؛ اور سृष्टی کے نِسَرگ کے مطابق پرجا سمیت آنے والوں سب کا بھی۔
Word by Word
येthose who
ये:
कर्म (Karma; object of प्रवक्ष्यामि via तान्)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्धबोधक
शिष्टाःdistinguished/remaining
शिष्टाः:
कर्म-विशेषण (qualifying तान्)
TypeAdjective
Rootशिष् (धातु) → शिष्ट (कृदन्त; क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (instructed/remaining/distinguished)
तान्them
तान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; सर्वनाम
प्रवक्ष्यामिI shall declare
प्रवक्ष्यामि:
क्रिया (Kriyā)
TypeVerb
Rootप्र+वच् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple future), उत्तमपुरुष (1st), एकवचन; परस्मैपद
सहtogether with
सह:
सहकारक (Associative)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक उपसर्गसदृश (preposition: with)
देवर्षि-दानवैःwith the divine seers and the Danavas
देवर्षि-दानवैः:
सहकारक (Associative/Instrumental)
TypeNoun
Rootदेवर्षि (प्रातिपदिक) + दानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; द्वन्द्व-समास (देवर्षयः च दानवाः च)
सहtogether with
सह:
सहकारक (Associative)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक
प्रजाthe progeny/subjects
प्रजा:
कर्म (Karma; understood with प्रवक्ष्यामि)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
निसर्गेणby (their) origin/creation
निसर्गेण:
करण/प्रकार (Instrument/Manner)
TypeNoun
Rootनिसर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; साधन/प्रकारार्थे (by/according to the creation/origin)
सर्वान्all
सर्वान्:
कर्म-विशेषण (qualifying तान्/अनागतान्)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; विशेषण
तेthem
ते:
कर्म (Karma; resumptive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन (तान् इत्यर्थे); सर्वनाम
अनागतान्future (yet to come)
अनागतान्:
कर्म-विशेषण (qualifying तान्)
TypeAdjective
Rootअनागत (कृदन्त; न+आ+गम्, क्त)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (not yet come/future)
द्विजःO twice-born (brahmin)
द्विजः:
कर्ता/सम्बोधन (Speaker/Address)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बोधनार्थे (vocative sense possible)