Shloka 30
Vaṃśānuvārṇana and the Transition to the Fourth (Upasaṃhāra) Pada
Devanagari script
वेदे स्मृतौ पुराणे च सर्वे ते प्रभविष्णवः / प्रजानां पतयः सर्वे भूतानां पतयः स्थिताः
Transliteration
vede smṛtau purāṇe ca sarve te prabhaviṣṇavaḥ / prajānāṃ patayaḥ sarve bhūtānāṃ patayaḥ sthitāḥ
Translation
وید، سمرتی اور پران میں وہ سب ‘پربھَوِشنَو’ کہلائے ہیں؛ وہ سب رعایا کے سردار اور تمام بھوتوں کے حاکم بن کر قائم ہیں۔
Word by Word
वेदेin the Veda
वेदे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootवेद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरण
स्मृतौin the Smṛti
स्मृतौ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्मृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरण
पुराणेin the Purāṇa
पुराणे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपुराण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरण
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात (conjunction)
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सर्वनाम
प्रभविष्णवःpowerful/creative; capable of producing
प्रभविष्णवः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र-भू (धातु) → प्रभविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘-इष्णु’ प्रत्ययान्त विशेषण (tending to/able to originate)
प्रजानाम्of creatures/subjects
प्रजानाम्:
Shashthi-Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन
पतयःlords
पतयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण
भूतानाम्of beings
भूतानाम्:
Shashthi-Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन
पतयःlords
पतयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
स्थिताःare established/stand
स्थिताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु) → स्थित (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विधेय (predicate)