Previous Verse
Next Verse

Shloka 100

Vaṃśānuvārṇana and the Transition to the Fourth (Upasaṃhāra) Pada

सुकर्माणो ऽनुयाज्याख्याः पृषदाज्याशिनस्तु ये / उपयाज्याः सुधर्माण इति देवाः प्रकीर्त्तिताः

sukarmāṇo 'nuyājyākhyāḥ pṛṣadājyāśinastu ye / upayājyāḥ sudharmāṇa iti devāḥ prakīrttitāḥ

جو پِرشداجیہ کھانے والے ہیں وہ ‘سُکَرمَان’ کے نام سے اَنویاجیہ کہلاتے ہیں؛ اور جو ‘سُدھَرمَان’ ہیں وہ اُپَیاجیہ—یوں دیوتاؤں کا بیان کیا گیا ہے۔

sukarmāṇaḥthe good-doers
sukarmāṇaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsu-karman (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); कर्मधारयः—‘सु कर्म येषां ते’ (good-doers)
anuyājya-ākhyāḥcalled ‘anuyājya’
anuyājya-ākhyāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootanuyājya (प्रातिपदिक) + ākhyā (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); तत्पुरुषः—‘अनुयाज्य-नामकाः’
pṛṣad-ājya-āśinaḥpartakers of pṛṣad-ghee
pṛṣad-ājya-āśinaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpṛṣad-ājya (प्रातिपदिक-समास) + āśin (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); तत्पुरुषः—‘पृषदाज्यं अश्नन्ति’ (eaters/partakers of pṛṣad-ghee)
tuindeed/but
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormParticle (निपात)
yewho
ye:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)
upayājyāḥto be worshipped in the upayāja offerings
upayājyāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootupa-yājya (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); ‘to be worshipped in the upayāja’
sudharmāṇaḥthe virtuous ones
sudharmāṇaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsu-dharman (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); कर्मधारयः—‘सु धर्म येषां ते’ (righteous/virtuous)
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध/उद्धरण)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormQuotative particle (इति-निपात)
devāḥthe gods
devāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)
prakīrttitāḥare proclaimed/are described
prakīrttitāḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra√kīrt (धातु) + ta (कृत्-प्रत्यय)
FormPast passive participle (क्त/कृदन्त), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); passive sense