Shloka 33
Mānasasṛṣṭi-varṇana (Account of Mind-born Creation) | मानससृष्टिवर्णनम्
Devanagari script
अर्धेन नारी सा तस्य शतरूपा व्यजायत / प्रकृतिर्भूतधात्री सा कामाद्वै सृजतः प्रभोः
Transliteration
ardhena nārī sā tasya śatarūpā vyajāyata / prakṛtirbhūtadhātrī sā kāmādvai sṛjataḥ prabhoḥ
Translation
اُس کے آدھے حصّے سے وہ ناری شترُوپا پیدا ہوئی۔ سَرجن کرنے والے پرَبھُو کی خواہش سے وہی پرکرتی، بھوت دھاتری، ظاہر ہوئی۔
Word by Word
अर्धेनby half
अर्धेन:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootअर्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण/Instrumental), एकवचन — 'by/with half'
नारीwoman
नारी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनारी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन
साshe
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — demonstrative pronoun
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन
शतरूपाŚatarūpā
शतरूपा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशत + रूप (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (शतानि रूपाणि यस्याः/शतरूपा) (name)
व्यजायतwas born / came into being
व्यजायत:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; उपसर्गः—वि
प्रकृतिःPrakṛti (Nature)
प्रकृतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रकृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
भूतधात्रीnourisher/supporter of beings
भूतधात्री:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभूत + धात्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (भूतानां धात्री)
साshe
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कामात्from desire
कामात्:
Hetu (हेतु/Cause)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (Ablative), एकवचन — 'from desire/through desire'
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (particle), emphasis/indeed
सृजतःof (him) creating
सृजतः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeVerb
Rootसृज् (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ), षष्ठी (Genitive), एकवचन; परस्मैपद; 'of (him) creating'
प्रभोःof the Lord
प्रभोः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन