Shloka 24
Mānasasṛṣṭi-varṇana (Account of Mind-born Creation) | मानससृष्टिवर्णनम्
Devanagari script
पुलस्त्यं च तथोदानाद्व्यानाच्च पुलहं पुनः / समानजो वसिष्ठश्च ह्यपानान्निर्ममे क्रतुम्
Transliteration
pulastyaṃ ca tathodānādvyānācca pulahaṃ punaḥ / samānajo vasiṣṭhaśca hyapānānnirmame kratum
Translation
اُدان سے پُلستیہ کو، اور ویان سے پھر پُلَہ کو اس نے پیدا کیا۔ سَمان سے وشِشٹھ پیدا ہوئے، اور اَپان سے کرتو کو بنایا۔
Word by Word
pulastyaṃPulastya
pulastyaṃ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpulastya (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Ekavacana (एकवचन)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormSamuccaya-nipāta (समुच्चय-निपात)
tathālikewise
tathā:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
FormPrakāra-avyaya (प्रकार-अव्यय)
udānātfrom udāna (vital breath)
udānāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootudāna (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Pañcamī (5th/पञ्चमी), Ekavacana (एकवचन)
vyānātfrom vyāna (vital breath)
vyānāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootvyāna (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Pañcamī (5th/पञ्चमी), Ekavacana (एकवचन)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormSamuccaya-nipāta (समुच्चय-निपात)
pulahaṃPulaha
pulahaṃ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpulaha (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Ekavacana (एकवचन)
punaḥagain
punaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (अव्यय)
FormKāla/āvṛtti-avyaya (काल/आवृत्ति-अव्यय, adverb: again)
samāna-jaḥborn from samāna (breath)
samāna-jaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsamāna (प्रातिपदिक) + ja (प्रातिपदिक; from √jan)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana (एकवचन); tatpuruṣa: samānāt jātaḥ (born from samāna)
vasiṣṭhaḥVasiṣṭha
vasiṣṭhaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvasiṣṭha (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana (एकवचन)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormSamuccaya-nipāta (समुच्चय-निपात)
hiindeed/for
hi:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
FormHetu/niścaya-nipāta (हेतु/निश्चय-निपात, particle: indeed/for)
apānātfrom apāna (vital breath)
apānāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootapāna (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Pañcamī (5th/पञ्चमी), Ekavacana (एकवचन)
nirmamecreated
nirmame:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootnir-√mā (धातु: मा/माङ्)
FormLaṅ (लङ्), Prathama-puruṣa (3rd/प्रथमपुरुष), Ekavacana (एकवचन); parasmaipada
kratuṃKratu (sage)
kratuṃ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkratu (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Ekavacana (एकवचन)