Shloka 8
Varāha-uddhāraṇa and the Re-constitution of Bhū-maṇḍala
Earth after Pralaya
Devanagari script
उद्धृत्योर्वीमथ न्यस्ता सापत्यांतामतिन्यसत् / सामुद्राश्च समुद्रेषु नादेयाश्च नदीषु च
Transliteration
uddhṛtyorvīmatha nyastā sāpatyāṃtāmatinyasat / sāmudrāśca samudreṣu nādeyāśca nadīṣu ca
Translation
زمین کو اٹھا کر اس نے اسے اپنے مقام پر قائم کیا، حدوں سمیت مضبوطی سے جما دیا؛ سمندری پانی کو سمندروں میں اور دریائی پانی کو دریاؤں میں مقرر کیا۔
Word by Word
uddhṛtyahaving lifted up
uddhṛtya:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootud (उपसर्ग) + hṛ (धातु) + ktvā (क्त्वा)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वक्रिया
urvīmthe earth
urvīm:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rooturvī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
athathen
atha:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formक्रमसूचक-अव्यय (then)
nyastāwas placed/set down
nyastā:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootni (उपसर्ग) + as (धातु) + kta (क्त)
Formभूतकृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (urvī) विशेषण/विधेय
sāpatya-antāmtogether with progeny/with descendants
sāpatya-antām:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootsa-apatya (प्रातिपदिक) + anta (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास (having offspring as its end/including progeny), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; (urvīm) विशेषण
atinyasathe placed/settled
atinyasat:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootati (उपसर्ग) + ni (उपसर्ग) + as (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect, past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद
sāmudrāḥmarine (ones)
sāmudrāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsāmudra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); विशेषण (implied: waters/regions)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
samudreṣuin the oceans
samudreṣu:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootsamudra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (Locative/7th), बहुवचन (Plural)
nādeyāḥriverine (ones)
nādeyāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootnādeya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (implied: waters/streams)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
nadīṣuin rivers
nadīṣu:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootnadī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (Locative/7th), बहुवचन (Plural)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)