Shloka 26
Varāha-uddhāraṇa and the Re-constitution of Bhū-maṇḍala
Earth after Pralaya
Devanagari script
देवाश्च पितरश्चैव क्रमशो मानवास्तथा / ततस्ते तपसा युक्ताः स्थानान्यापूरयन्पुरा
Transliteration
devāśca pitaraścaiva kramaśo mānavāstathā / tataste tapasā yuktāḥ sthānānyāpūrayanpurā
Translation
دیوتا، پِتر اور پھر بتدریج انسان بھی۔ تب وہ تپسیا سے یکت ہو کر قدیم زمانے میں اپنے اپنے مقامات کو بھرنے لگے۔
Word by Word
देवाःgods
देवाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
पितरःmanes/ancestors
पितरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
एवindeed / also
एव:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphasis/only)
क्रमशःin due order / successively
क्रमशः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootक्रमशः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: in order/gradually)
मानवाःhumans
मानवाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
तथाlikewise
तथा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/प्रकारवाचक (so/likewise)
ततःthen
ततः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तरवाचक (then)
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
तपसाby austerity
तपसा:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), तृतीया (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
युक्ताःendowed / engaged
युक्ताः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√युज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle: ‘endowed/connected’), पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
स्थानानिplaces/abodes
स्थानानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया (Accusative/2nd), बहुवचन (Plural)
आपूरयन्they filled
आपूरयन्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ√पॄ (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural), परस्मैपद; छन्दसि ‘-न्’ लोप/प्रयोग (āpūrayan)
पुराformerly
पुरा:
Kāla-adhikaraṇa (काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (formerly/once)