Shloka 177
Varāha-uddhāraṇa and the Re-constitution of Bhū-maṇḍala
Earth after Pralaya
Devanagari script
विपन्नमुसले भैक्ष्यमास्तेयं शौचमेव च / अप्रमादो ऽव्यवायश्च दया भूतेषु च क्षमा
Transliteration
vipannamusale bhaikṣyamāsteyaṃ śaucameva ca / apramādo 'vyavāyaśca dayā bhūteṣu ca kṣamā
Translation
سختی میں بھی بھکشا سے گزارا، چوری نہ کرنا، پاکیزگی؛ غفلت سے بچنا، برہماچریہ، جانداروں پر رحم اور درگزر—یہی دھرم ہے۔
Word by Word
विपन्नमुसलेwhen the pestle is lost (i.e., in distress)
विपन्नमुसले:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootविपन्न + मुसल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular); तत्पुरुष (कर्मधारय-प्राय): विपन्नं मुसलं यस्मिन् (when the pestle is lost/broken)
भैक्ष्यम्alms-begging/alms
भैक्ष्यम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभैक्ष्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
अस्तेयम्non-stealing
अस्तेयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्तेय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
शौचम्purity/cleanliness
शौचम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशौच (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपात (emphatic particle)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
अप्रमादःvigilance/non-negligence
अप्रमादः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअप्रमाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
अव्यवायःcontinence/abstinence
अव्यवायः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअव्यवाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
दयाcompassion
दया:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
भूतेषुtoward beings/in beings
भूतेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootभूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), बहुवचन (Plural)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
क्षमाforbearance/forgiveness
क्षमा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootक्षमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)