Shloka 153
Varāha-uddhāraṇa and the Re-constitution of Bhū-maṇḍala
Earth after Pralaya
Devanagari script
संसिद्धकायो वार्तायां ततस्तासां प्रजापतिः / मर्यादां स्थापयामास ययारक्षत्परस्परम्
Transliteration
saṃsiddhakāyo vārtāyāṃ tatastāsāṃ prajāpatiḥ / maryādāṃ sthāpayāmāsa yayārakṣatparasparam
Translation
وارتا میں جسمانی کمال حاصل کر لینے کے بعد، تب پرجاپتی نے ان کے لیے ایسی مر्यادا قائم کی جس سے وہ ایک دوسرے کی باہمی حفاظت کریں۔
Word by Word
संसिद्ध-कायःhaving a fully accomplished form
संसिद्ध-कायः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसंसिद्ध (कृदन्त/प्रातिपदिक; √सिध्) + काय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः: यस्य कायः संसिद्धः (whose body/person is accomplished/fully prepared)
वार्तायाम्in livelihood/agriculture
वार्तायाम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootवार्ता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; locative (in the sphere of livelihood/agriculture)
ततःthen
ततः:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formतस्मात्-अर्थे अव्यय (then)
तासाम्of those (beings/herbs/people)
तासाम्:
Shashthi-Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
प्रजापतिःPrajāpati
प्रजापतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रजापति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मर्यादाम्a boundary/limit; rule
मर्यादाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमर्यादा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
स्थापयामासestablished/set up
स्थापयामास:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलिट् (Periphrastic perfect/लिट्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदी (causative sense: caused to be established)
ययाby which
यया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; relative pronoun referring to मर्यादा
अरक्षत्protected
अरक्षत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootरक्ष् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/लङ्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदी
परस्परम्mutually/each other
परस्परम्:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपरस्पर (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formअव्यय; परस्पर-अर्थे क्रियाविशेषण (reciprocal adverb)