Shloka 136
Varāha-uddhāraṇa and the Re-constitution of Bhū-maṇḍala
Earth after Pralaya
Devanagari script
परिचर्यासु वर्त्तन्ते तेभ्यश्चान्ये ऽल्पतेजसः / एवं विप्रतिपन्नेषु प्रपन्नेषु परस्परम्
Transliteration
paricaryāsu varttante tebhyaścānye 'lpatejasaḥ / evaṃ vipratipanneṣu prapanneṣu parasparam
Translation
ان کی خدمت و پرستاری میں دوسرے کمزور نور و قوت والے لوگ لگے رہتے؛ یوں باہم ایک دوسرے پر تکیہ کیے ہوئے وہ باہمی الجھن میں مبتلا ہو گئے۔
Word by Word
परिचर्यासुin services/attendances
परिचर्यासु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपरिचर्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे सप्तमी बहुवचन; अधिकरण (locative)
वर्तन्तेact/engage (themselves)
वर्तन्ते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√वृत् (धातु)
Formलट्-लकार; प्रथमपुरुष बहुवचन; आत्मनेपद
तेभ्यःfor them/to them
तेभ्यः:
Sampradana/Apadana (सम्प्रदान/अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी बहुवचन; अपादान/सम्बन्धार्थे ‘from/for them’
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
अन्येothers
अन्ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचन; संज्ञावत् — ‘others’
अल्पतेजसःof little energy/splendor
अल्पतेजसः:
Karta-anvaya (कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootअल्प + तेजस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचन; बहुव्रीहि (अल्पं तेजो येषाम्)
एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)
विप्रतिपन्नेषुamong the mutually opposed/confused
विप्रतिपन्नेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootवि + प्रति + √पद् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्गे सप्तमी बहुवचन; अधिकरण — ‘among those who are in mutual opposition/confusion’
प्रपन्नेषुamong those who have taken refuge
प्रपन्नेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootप्र + √पद् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्गे सप्तमी बहुवचन; अधिकरण — ‘among those who have resorted/surrendered’
परस्परम्mutually
परस्परम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपरस्पर (अव्यय/प्रातिपदिक-नपुंसक)
Formअव्ययवत् प्रयोगः; क्रियाविशेषण — ‘mutually/each other’