Shloka 94
Lokakalpanā / The Ordering of the Worlds
Cosmogony and Earth’s Retrieval
Devanagari script
एतदेवं च नैवं च न चोभे नानुभे तथा / कर्म स्वविषयं प्राहुः सत्त्वस्थाः समदर्शिनः
Transliteration
etadevaṃ ca naivaṃ ca na cobhe nānubhe tathā / karma svaviṣayaṃ prāhuḥ sattvasthāḥ samadarśinaḥ
Translation
یہ ایسا بھی ہے اور ایسا نہیں بھی؛ نہ دونوں، نہ دونوں نہیں—یوں بھی؛ سَتّو میں قائم ہم نظر لوگ کہتے ہیں کہ کرم اپنے ہی موضوع میں پھل دیتا ہے۔
Word by Word
एतत्this
एतत्:
कर्म (Karma/Object; as item in list)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
एवम्thus, in this way
एवम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (manner adverb)
चand
च:
समुच्चय (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
नnot
न:
निषेध (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation particle)
एवम्thus
एवम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (manner adverb)
चand
च:
समुच्चय (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
नnot
न:
निषेध (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation particle)
चand
च:
समुच्चय (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
उभेboth
उभे:
कर्म (Karma/Object; as item in list)
TypeNoun
Rootउभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, द्विवचन; सर्वनाम-सदृश (both)
नnot
न:
निषेध (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation particle)
अनुभेneither (of the two)
अनुभे:
कर्म (Karma/Object; as item in list)
TypeNoun
Rootअनुभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, द्विवचन; ‘neither of the two’ (अनुभे)
तथाlikewise, so
तथा:
क्रियाविशेषण (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकार/समुच्चयवाचक-अव्यय (adverb: likewise/so)
कर्मaction (karma)
कर्म:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
स्वविषयम्having its own domain/object
स्वविषयम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootस्व + विषय (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative: ‘one’s own’ + ‘object/sphere’), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् कर्म
प्राहुःthey said/declare
प्राहुः:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootप्र√अह् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
सत्त्वस्थाःestablished in sattva
सत्त्वस्थाः:
कर्ता (Karta/Subject; qualifier)
TypeAdjective
Rootसत्त्व + स्थ (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी-तत्पुरुष (locative determinative: ‘in sattva’ + ‘standing’), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् (प्राहुः-कर्तृणाम्)
समदर्शिनःequal-seeing ones, impartial seers
समदर्शिनः:
कर्ता (Karta/Subject; qualifier)
TypeNoun
Rootसम + दर्शिन् (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय/तत्पुरुष-भाव (सम ‘equal’ + दर्शिन् ‘seer’), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्तृपद-विशेषणम्