Shloka 9
Lokakalpanā / The Ordering of the Worlds
Cosmogony and Earth’s Retrieval
Devanagari script
ओङ्काराषृतनुं त्वन्यां कल्पादिषु यथा पुरा / ततो महात्मा मनसा दिव्यरूपम चिन्तयत्
Transliteration
oṅkārāṣṛtanuṃ tvanyāṃ kalpādiṣu yathā purā / tato mahātmā manasā divyarūpama cintayat
Translation
جیسے پہلے کَلپوں کے آغاز میں اُس نے اومکار پر قائم دوسری تَنُو اختیار کی تھی، ویسے ہی تب اُس مہاتما نے دل میں ایک دیویہ روپ کا دھیان کیا۔
Word by Word
ओङ्कार-आश्रित-तनुम्a body/form resting on Oṃkāra
ओङ्कार-आश्रित-तनुम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootओङ्कार (प्रातिपदिक) + आश्रित (कृदन्त-प्रातिपदिक; आ + श्रि) + तनु (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (विशेषणपूर्वपद: ओङ्कार-आश्रिता तनुः); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
अन्याम्another
अन्याम्:
Karma-anvaya (कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण
कल्प-आदिषुin the kalpas and the like
कल्प-आदिषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकल्प (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (कल्पः आदिः येषां ते; ‘in kalpas etc.’); पुंलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; अधिकरण
यथाas
यथा:
Prakāra (प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमान/प्रकारवाचक अव्यय (as/just as)
पुराformerly
पुरा:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (formerly)
ततःthen
ततः:
Sequence (क्रम)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रमवाचक
महात्माthe great-souled one
महात्मा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मनसाwith the mind
मनसा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; करण
दिव्य-रूपम्a divine form
दिव्य-रूपम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदिव्य (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (दिव्यं रूपम्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म
चिन्तयत्he thought/pondered
चिन्तयत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootचिन्त् (धातु)
Formलङ् (imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद