Shloka 8
Cākṣuṣa–Vaivasvata Manvantara Transition, Deva-Gaṇa Taxonomy, and Loka-Triad Etymology
Bhūr–Antarikṣa–Dyu
Devanagari script
सघवन्तश्चते सर्वे शृङ्गिणो वज्रपाणयः / सर्वैः क्रतुशतेनेष्टं पृथक्छतगुणेन तु
Transliteration
saghavantaścate sarve śṛṅgiṇo vajrapāṇayaḥ / sarvaiḥ kratuśateneṣṭaṃ pṛthakchataguṇena tu
Translation
وہ سب کے سب سَغَوَنت، سینگوں والے اور وجر ہاتھ میں رکھنے والے ہیں۔ سب نے سو سو کرتو (یَجْن) کیے، اور ہر ایک نے جداگانہ طور پر سو گنا پھل والی اِشٹی ادا کی۔
Word by Word
सघवन्तः(unclear epithet)
सघवन्तः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootसघवत्/सघवन् (प्रातिपदिक; पाठभेद/दुर्लभ)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (अर्थः अनिश्चितः—पाठदोष/दुर्लभशब्द)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
तेthey/those
ते:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम
सर्वेall
सर्वे:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
शृङ्गिणःhorned
शृङ्गिणः:
Vidheyavisheshana (विधेयविशेषण)
TypeAdjective
Rootशृङ्गिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण
वज्रपाणयःthunderbolt-handed
वज्रपाणयः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootवज्र (प्रातिपदिक) + पाणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; बहुव्रीहिः (‘having a thunderbolt in hand’)
सर्वैःby all (of them)
सर्वैः:
Karana (करण/Instrument/Agentive means)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
क्रतुशतेनwith a hundred sacrifices
क्रतुशतेन:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootक्रतु (प्रातिपदिक) + शत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (‘of sacrifices’ + ‘hundred’)
इष्टम्(sacrifice) performed
इष्टम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeAdjective
Rootयज् (धातु) → इष्ट (कृदन्त/भूतकृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन; भूतकृदन्त; कर्मणि प्रयोगे ‘performed’
पृथक्separately, each
पृथक्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपृथक् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb: separately)
शतगुणेनby a hundredfold measure
शतगुणेन:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootशत (प्रातिपदिक) + गुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; तत्पुरुष (‘hundredfold’)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थक निपात (particle: but/indeed)