Shloka 32
Pṛthivī-dohaṇa (The Milking of the Earth) and the Praise of King Pṛthu
Devanagari script
मुखेभ्यो वायुमग्निं च ससृजुर्जातमन्यवः / उन्मूलानथ वृक्षांस्तान्कृत्वा वायुरशोषयत्
Transliteration
mukhebhyo vāyumagniṃ ca sasṛjurjātamanyavaḥ / unmūlānatha vṛkṣāṃstānkṛtvā vāyuraśoṣayat
Translation
غصّے سے بھر کر انہوں نے اپنے منہ سے ہوا اور آگ پیدا کی۔ پھر ہوا نے ان درختوں کو جڑ سے اکھاڑ کر سکھا دیا۔
Word by Word
mukhebhyaḥfrom (their) mouths
mukhebhyaḥ:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootmukha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), पञ्चमी (Ablative), बहुवचन (Plural)
vāyumwind
vāyum:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvāyu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया (Accusative), एकवचन (Singular)
agnimfire
agnim:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootagni (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया (Accusative), एकवचन (Singular)
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
sasṛjuḥthey emitted/created
sasṛjuḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootsṛj (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural)
jāta-manyavaḥwhose anger had arisen
jāta-manyavaḥ:
Kartā (कर्ता)
TypeAdjective
Rootjāta (कृदन्त; √jan धातु) + manyu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; बहुव्रीहिः = 'येषां मन्युः जातः' (whose anger has arisen)
unmūlānuprooted
unmūlān:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootunmūla (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया (Accusative), बहुवचन (Plural); विशेषण (qualifying vṛkṣān)
athathen
atha:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय (then/thereupon)
vṛkṣāntrees
vṛkṣān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvṛkṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया (Accusative), बहुवचन (Plural)
tānthose
tān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
kṛtvāhaving made (them)
kṛtvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (gerund), पूर्वकालिक (having made/done)
vāyuḥthe wind
vāyuḥ:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Rootvāyu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
aśoṣayatdried up
aśoṣayat:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootśuṣ (धातु)
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; णिच्-प्रयोग (causative sense: caused to dry)