Shloka 27
Pṛthivī-dohaṇa (The Milking of the Earth) and the Praise of King Pṛthu
Devanagari script
सवर्णाधत्त सामुद्री दश प्राचीनबर्हिषः / सर्वान्प्रचेतसो नाम धनुर्वेदस्य पारगान्
Transliteration
savarṇādhatta sāmudrī daśa prācīnabarhiṣaḥ / sarvānpracetaso nāma dhanurvedasya pāragān
Translation
سَوَرْنا نے سامُدری سے پرچین بَرحِش کے دس بیٹے جنے؛ وہ سب ‘پرچیتس’ کہلائے اور دھنُروید میں کامل مہارت رکھتے تھے۔
Word by Word
सवर्णाSavarṇā
सवर्णा:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootसवर्णा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृपद
अधत्तbore/gave birth to
अधत्त:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootधा (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सामुद्रीocean-born
सामुद्री:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसामुद्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (सवर्णा)
दशten
दश:
विशेषण (Numeral qualifier)
TypeAdjective
Rootदशन् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्या; here accusative plural sense qualifying ‘प्रचेतसः’
प्राचीन-बर्हिषःthe Prācīnabarhis (sons named so)
प्राचीन-बर्हिषः:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootप्राचीन (प्रातिपदिक) + बर्हिष् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन; कर्मधारय-समास (प्राचीनः बर्हिष् यस्य) (proper name)
सर्वान्all
सर्वान्:
विशेषण (Qualifier of object)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; विशेषण (प्रचेतसः)
प्रचेतसःthe Pracetases
प्रचेतसः:
कर्म (Karma/Object; apposition to ‘प्राचीनबर्हिषः’)
TypeNoun
Rootप्रचेतस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; (name/title)
नामby name
नाम:
सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्ध (Naming particle)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (quotative/‘by name’)
धनुः-वेदस्यof archery (the bow-science)
धनुः-वेदस्य:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootधनुस् (प्रातिपदिक) + वेद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; तत्पुरुष-समास (धनुषः वेदः)
पारगान्masters; those who have gone to the far shore (experts)
पारगान्:
विशेषण (Qualifier of object)
TypeAdjective
Rootपारग (प्रातिपदिक; from पार + गम् धातु, कृदन्त-निष्पन्न)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; विशेषण (प्रचेतसः)