Shloka 69
मन्वन्तरानुक्रमवर्णनम् (Enumeration of Manvantara Cycles) — with focus on Svārociṣa Manvantara
Devanagari script
अन्तरिक्षो वसुर्हव्यो ह्यतिथिश्च प्रियव्रतः / श्रोता मन्तानुमन्ता च त्वाद्या ह्येते प्रकीर्त्तिताः
Transliteration
antarikṣo vasurhavyo hyatithiśca priyavrataḥ / śrotā mantānumantā ca tvādyā hyete prakīrttitāḥ
Translation
انترِکش، وسو، ہویہ، اَتِتھی اور پریہ ورت؛ نیز شروتا، منتا (غور کرنے والا) اور انومنتا—یہی آغاز کے دیوتا کہلائے ہیں۔
Word by Word
अन्तरिक्षःAntarikṣa
अन्तरिक्षः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootअन्तरिक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वसुःVasu
वसुः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
हव्यःHavya
हव्यः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootहव्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
हिindeed
हि:
सम्बन्ध-निपात
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle/emphasis)
अतिथिःAtithi
अतिथिः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootअतिथि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चand
च:
सम्बन्ध-निपात (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
प्रियव्रतःPriyavrata
प्रियव्रतः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootप्रियव्रत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
श्रोताŚrotā (the hearer)
श्रोता:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootश्रु (धातु) + तृ (कृत् प्रत्यय)
Formकर्तरि कृदन्त (agent noun), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मन्ताMantā (the thinker)
मन्ता:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootमन् (धातु) + तृ (कृत् प्रत्यय)
Formकर्तरि कृदन्त (agent noun), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अनुमन्ताAnumantā (the approver)
अनुमन्ता:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootअनु + मन् (धातु) + तृ (कृत् प्रत्यय)
Formकर्तरि कृदन्त (agent noun), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चand
च:
सम्बन्ध-निपात
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
तुand/also (emphatic)
तु:
सम्बन्ध-निपात
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle/contrast)
आद्याःthe first/foremost
आद्याः:
विशेषण (adjectival to एते)
TypeAdjective
Rootआद्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण
हिindeed
हि:
सम्बन्ध-निपात
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle/emphasis)
एतेthese
एते:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
प्रकीर्तिताःare proclaimed
प्रकीर्तिताः:
विधेय (predicate; passive)
TypeVerb
Rootप्र + कीर्त् (धातु) + त (कृत् प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मणि प्रयोगे विधेय