Shloka 38
मन्वन्तरानुक्रमवर्णनम् (Enumeration of Manvantara Cycles) — with focus on Svārociṣa Manvantara
Devanagari script
वशिष्ठपुत्राः सप्तासन्वाशिष्ठा इति विश्रुताः / सप्तर्षयस्तु ते सर्व उत्तमस्यान्तरे मनोः
Transliteration
vaśiṣṭhaputrāḥ saptāsanvāśiṣṭhā iti viśrutāḥ / saptarṣayastu te sarva uttamasyāntare manoḥ
Translation
وشِشٹھ کے سات بیٹے تھے جو ‘واشِشٹھ’ کے نام سے مشہور ہوئے۔ وہ سب کے سب سپترشی تھے اور اُتّم منو کے منونتر میں تھے۔
Word by Word
वशिष्ठ-पुत्राःsons of Vasiṣṭha
वशिष्ठ-पुत्राः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootवशिष्ठ (प्रातिपदिक) + पुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (genitive determinative): ‘वशिष्ठस्य पुत्राः’
सप्तseven
सप्त:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootसप्त (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्याविशेषणम्; (indeclinable numeral used adjectivally) ‘seven’
आसन्were
आसन्:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
वाशिष्ठाः(called) Vāśiṣṭhas
वाशिष्ठाः:
Karta (कर्ता/Predicate nominative)
TypeNoun
Rootवाशिष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; वशिष्ठ-गोत्रसम्बन्धिनः
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/इत्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
विश्रुताःrenowned
विश्रुताः:
Visheshana (विशेषण/Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootवि-श्रु (धातु) + त (कृत् प्रत्यय)
Formभूतकृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘प्रसिद्धाः’
सप्त-ऋषयःthe seven sages
सप्त-ऋषयः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसप्त (प्रातिपदिक) + ऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; द्विगु-समासः (numeral compound): ‘सप्त ऋषयः’
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), विरोध/विशेषार्थ
तेthey
ते:
Karta (कर्ता/Subject apposition)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
उत्तमस्यof Uttama
उत्तमस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
अन्तरेin the period (Manvantara)
अन्तरे:
Adhikarana (अधिकरण/Location-time)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; ‘अन्तरे’ = in the interval/period
मनोःof Manu
मनोः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन