Shloka 26
मन्वन्तरानुक्रमवर्णनम् (Enumeration of Manvantara Cycles) — with focus on Svārociṣa Manvantara
Devanagari script
पञ्च देवगणा प्रोक्तास्तान्वक्ष्यामि निबोधत / सुधामानश्च ये देवा ये चान्ये वशवर्त्तिनः
Transliteration
pañca devagaṇā proktāstānvakṣyāmi nibodhata / sudhāmānaśca ye devā ye cānye vaśavarttinaḥ
Translation
پانچ دیوگن بیان کیے گئے ہیں؛ میں انہیں بتاتا ہوں، غور سے سنو۔ ‘سُدھامان’ نام کے دیوتا اور دوسرے تابعِ فرمان دیوتا بھی۔
Word by Word
पञ्चfive
पञ्च:
विशेषण (quantifier)
TypeIndeclinable
Rootपञ्च (अव्यय/संख्याशब्द)
Formसंख्यावाचक-अव्यय (cardinal numeral used indeclinably)
देवगणाःgroups of gods
देवगणाः:
कर्ता (subject)
TypeNoun
Rootदेव + गण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; Nominative plural
प्रोक्ताःhave been declared
प्रोक्ताः:
क्रिया (verbal predicate)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु) → प्रोक्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘have been stated’
तान्them
तान्:
कर्म (object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; Accusative plural
वक्ष्यामिI will describe
वक्ष्यामि:
क्रिया (action)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; ‘I will tell’
निबोधतunderstand (you all)
निबोधत:
क्रिया (injunction)
TypeVerb
Rootनि + बुध् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), बहुवचन; ‘understand/know!’
सुधामानःthe Sudhāmānas (a class of gods)
सुधामानः:
कर्ता (subject; apposition to ‘देवाः’)
TypeNoun
Rootसुधामन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; Nominative plural
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
येwho
ये:
कर्ता (subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; Nominative plural (relative pronoun)
देवाःgods
देवाः:
कर्ता (subject)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; Nominative plural
येwho
ये:
कर्ता (subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; Nominative plural (relative pronoun)
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
अन्येothers
अन्ये:
विशेषण (qualifier of implied ‘देवाः’)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; Nominative plural
वशवर्त्तिनःobedient/under control
वशवर्त्तिनः:
विशेषण (qualifier of ‘देवाः’)
TypeAdjective
Rootवश + वर्तिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; Nominative plural