Shloka 189
मन्वन्तरानुक्रमवर्णनम् (Enumeration of Manvantara Cycles) — with focus on Svārociṣa Manvantara
Devanagari script
सो ऽहं प्रजानिमित्तं त्वां हनिष्यामि वसुन्धरे / यदि मे वचनं नाद्य करिष्यसि जगद्धितम्
Transliteration
so 'haṃ prajānimittaṃ tvāṃ haniṣyāmi vasundhare / yadi me vacanaṃ nādya kariṣyasi jagaddhitam
Translation
لہذا اے زمین! اگر تم آج دنیا کی بھلائی کے لیے میرے حکم کی تعمیل نہیں کرو گی، تو میں اپنی رعایا کی خاطر تمہیں ہلاک کر دوں گا۔
Word by Word
सःhe/that (I)
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), एकवचन
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा (1st), एकवचन
प्रजा-निमित्तम्for the sake/cause of the subjects
प्रजा-निमित्तम्:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक) + निमित्त (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative): प्रजायाः निमित्तम्; नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd), एकवचन; हेत्वर्थे (for the sake of)
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, द्वितीया (2nd), एकवचन
हनिष्यामिI will kill
हनिष्यामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formलृट् (simple future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन, परस्मैपद
वसुन्धरेO Earth
वसुन्धरे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवसुन्धरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, सम्बोधन (8th/vocative), एकवचन
यदिif
यदि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formअव्यय; शर्तसूचक (conditional conjunction)
मेmy
मे:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/genitive), एकवचन; स्वाम्यर्थे
वचनम्command/word
वचनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd), एकवचन; करिष्यसि इत्यस्य कर्म
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
अद्यtoday/now
अद्य:
Kala (काल)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
करिष्यसिyou will do
करिष्यसि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलृट् (simple future), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन, परस्मैपद
जगत्-हितम्the welfare of the world
जगत्-हितम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक) + हित (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष: जगतः हितम्; नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd), एकवचन; करिष्यसि इत्यस्य कर्म