Previous Verse
Next Verse

Shloka 184

मन्वन्तरानुक्रमवर्णनम् (Enumeration of Manvantara Cycles) — with focus on Svārociṣa Manvantara

हत्वापि मां न शक्तस्त्वं प्रजानां पालने नृप / अन्तर्भूता भविष्यामि जहि कोपं महाद्युते

hatvāpi māṃ na śaktastvaṃ prajānāṃ pālane nṛpa / antarbhūtā bhaviṣyāmi jahi kopaṃ mahādyute

اے بادشاہ! مجھے قتل کر دینے پر بھی تم رعایا کی پرورش کے قابل نہ رہو گے؛ میں غائب ہو جاؤں گی—اے عظیم نور والے، غضب چھوڑ دو۔

hatvāhaving killed
hatvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Roothan (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), ‘having killed’
apieven
api:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formसम्भावना/अपि-कारक (particle: even/also)
māmme
mām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
nanot
na:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
śaktaḥable
śaktaḥ:
Pradhāna-viśeṣaṇa (प्रधानविशेषण)
TypeAdjective
Rootśakta (प्रातिपदिक; √śak-समर्थे)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
tvamyou
tvam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
prajānāmof the subjects
prajānām:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootprajā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन (Plural)
pālanein protecting/guarding
pālane:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootpālana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)
nṛpaO king
nṛpa:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootnṛpa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular)
antarbhūtāincluded/merged within
antarbhūtā:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootantar + bhūta (प्रातिपदिक; √bhū)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
bhaviṣyāmiI shall become
bhaviṣyāmi:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
jahiabandon/kill (here: give up)
jahi:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Roothan (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
kopamanger
kopam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkopa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
mahādyuteO great-splendored one
mahādyute:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmahā + dyuti (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular)