Shloka 174
मन्वन्तरानुक्रमवर्णनम् (Enumeration of Manvantara Cycles) — with focus on Svārociṣa Manvantara
Devanagari script
एष वृत्तिप्रदो वैन्यो भविष्यति नराधिपः / ततो वैन्यं महाभागं प्रजाः समभिदुद्रुवुः
Transliteration
eṣa vṛttiprado vainyo bhaviṣyati narādhipaḥ / tato vainyaṃ mahābhāgaṃ prajāḥ samabhidudruvuḥ
Translation
یہ وینْیَ نرادھپ ہوگا جو رعایا کو روزی عطا کرے گا۔ تب رعایا اس خوش بخت وینْیَ کی طرف دوڑ پڑی۔
Word by Word
एषःthis (man)
एषः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वृत्तिlivelihood, sustenance
वृत्ति:
कर्म (Object within compound)
TypeNoun
Rootवृत्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (समासपूर्वपद)
प्रदःgiver (of sustenance)
प्रदः:
विशेषण (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootप्रद (प्रातिपदिक; कृदन्त from प्र-दा ‘to give’)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी/उपपद-तत्पुरुषः: वृत्ति-प्रद (वृत्तिं ददाति इति)
वैन्यःVainya (son of Vena)
वैन्यः:
कर्ता (Apposition)
TypeNoun
Rootवैन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
भविष्यतिwill be
भविष्यति:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
नराधिपःking, lord of men
नराधिपः:
कर्ता (Predicate nominative)
TypeNoun
Rootनर + अधिप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: नराणाम् अधिपः
ततःthen
ततः:
काल/क्रम-निर्देश (Temporal adverbial)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, अव्यय-प्रकारः: अव्यय-क्रियाविशेषण (then/thereupon)
वैन्यम्Vainya
वैन्यम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootवैन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
महाभागम्most fortunate, illustrious
महाभागम्:
विशेषण (Qualifier of object)
TypeAdjective
Rootमहा + भाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः: महा-भाग (महान् भागः यस्य)
प्रजाःthe people
प्रजाः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
समभिदुद्रुवुःran up together / rushed towards
समभिदुद्रुवुः:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootसम्-अभि-द्रु (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, बहुवचन