Shloka 166
मन्वन्तरानुक्रमवर्णनम् (Enumeration of Manvantara Cycles) — with focus on Svārociṣa Manvantara
Devanagari script
तावूचुर्मुनयः सर्वे स्तूयतामेष पार्थिवः / कर्मैतदनुरूपं च पात्रं चायं नराधिपः
Transliteration
tāvūcurmunayaḥ sarve stūyatāmeṣa pārthivaḥ / karmaitadanurūpaṃ ca pātraṃ cāyaṃ narādhipaḥ
Translation
تب سب مُنیوں نے کہا—اس پارتھِو راجا کی ستائش کرو؛ یہ عمل کے مطابق ہے اور یہ نرادھپ بھی اہلِ ظرف ہے۔
Word by Word
तौthose two
तौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
मुनयःsages
मुनयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषणम् (to मुनयः)
स्तूयताम्let (him) be praised
स्तूयताम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्तु (धातु)
Formलोट् (Imperative), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि/भावे प्रयोगः—‘let (him) be praised’
एषःthis
एषः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
पार्थिवःking (earthly ruler)
पार्थिवः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपार्थिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
कर्मdeed/act
कर्म:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
एतत्this
एतत्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (to कर्म)
अनुरूपम्appropriate
अनुरूपम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनुरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (to कर्म)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
पात्रम्fit recipient/qualified person
पात्रम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
अयम्this (man)
अयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
नर-अधिपःlord of men (king)
नर-अधिपः:
Apposition (समाधिकरण)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक) + अधिप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (नराणाम् अधिपः)