Shloka 160
मन्वन्तरानुक्रमवर्णनम् (Enumeration of Manvantara Cycles) — with focus on Svārociṣa Manvantara
Devanagari script
सामगेषु च गायत्सु शुभाण्डे वैश्वदेविके / समागते समुत्पन्नस्तस्मान्मागध उच्यते
Transliteration
sāmageṣu ca gāyatsu śubhāṇḍe vaiśvadevike / samāgate samutpannastasmānmāgadha ucyate
Translation
جب سام گانے والے گا رہے تھے اور مبارک ویشودیوک رسم میں سب جمع تھے، اسی وقت وہ پیدا ہوا؛ اسی لیے اسے ‘ماغدھ’ کہا جاتا ہے۔
Word by Word
सामगेषुamong the Sāmagas (Sāma-chanters)
सामगेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसामग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन (masc. loc. pl.)
चand
च:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
गायत्सुwhile (they were) singing
गायत्सु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeVerb
Rootगै (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन; ‘गायत्’ = singing; loc. pl.
शुभाण्डेin the auspicious ‘egg’ (rite/setting)
शुभाण्डे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootशुभ-अण्ड (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन (neut. loc. sg.)
वैश्वदेविकेpertaining to the Viśvedevas
वैश्वदेविके:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवैश्वदेविक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; विशेषणम् (neut. loc. sg. adjective)
समागतेwhen (they had) assembled
समागते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeVerb
Rootसम्-आ-गम् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन (loc. sg.); ‘having assembled/arrived’
समुत्पन्नःarisen/produced
समुत्पन्नः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootसम्-उत्-पद् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन (masc. nom. sg.)
तस्मात्from that (reason)
तस्मात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन (abl. sg.)
मागधः(he) Māgadha
मागधः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमागध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन (masc. nom. sg.)
उच्यतेis called
उच्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive)