Shloka 137
मन्वन्तरानुक्रमवर्णनम् (Enumeration of Manvantara Cycles) — with focus on Svārociṣa Manvantara
Devanagari script
स्रष्टा धर्मस्य कश्चान्यः श्रोतव्यं कस्य वा मया / वीर्यण तपसा सत्यैर्मया वा कः समो भुवि
Transliteration
sraṣṭā dharmasya kaścānyaḥ śrotavyaṃ kasya vā mayā / vīryaṇa tapasā satyairmayā vā kaḥ samo bhuvi
Translation
دھرم کا خالق میرے سوا کون ہے؟ میں کس کی بات سنوں؟ قوت، تپسیا اور سچائی میں زمین پر میرے برابر کون ہے؟
Word by Word
स्रष्टाcreator
स्रष्टा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Root√सृज् (धातु)
Formकृदन्त-तृच् (कर्तृवाचक) ‘स्रष्टृ’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
धर्मस्यof dharma
धर्मस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
कःwho?
कः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; प्रश्नवाचक-सर्वनाम
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
अन्यःother
अन्यः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (कः)
श्रोतव्यम्to be listened to
श्रोतव्यम्:
Karya (कार्य/Obligation)
TypeAdjective
Root√श्रु (धातु)
Formकृदन्त-तव्यत् (gerundive/obligatory) नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषणम् (predicate: ‘to be listened to’)
कस्यof whom?
कस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नवाचक
वाor
वा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (disjunctive particle: or/indeed)
मयाby me
मया:
Kartr-karana-bhava (कर्तृ/करण-भाव)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
वीर्येणby valor/power
वीर्येण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootवीर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
तपसाby austerity
तपसा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
सत्यैःby truths/truthfulness
सत्यैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
मयाby me
मया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; सर्वनाम (पुनरुक्ति emphatic)
वाor
वा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (particle)
कःwho?
कः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; प्रश्नवाचक
समःequal
समः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (कः)
भुविon earth
भुवि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; स्थानवाचक (locative)