Shloka 109
मन्वन्तरानुक्रमवर्णनम् (Enumeration of Manvantara Cycles) — with focus on Svārociṣa Manvantara
Devanagari script
तस्यापराधाद्वेनस्य प्रकोपस्तु महानभूत् / प्रजार्थमृषयो यस्यममन्थुर्दक्षिणां करम्
Transliteration
tasyāparādhādvenasya prakopastu mahānabhūt / prajārthamṛṣayo yasyamamanthurdakṣiṇāṃ karam
Translation
وین کے اس گناہ سے بڑا غضب برپا ہوا؛ رعایا کی بھلائی کے لیے رشیوں نے اس کے دائیں ہاتھ کو مَتھ کر کے نکالا۔
Word by Word
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
अपराधात्from (his) offense
अपराधात्:
Hetu/Apadana (हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootअपराध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (हेतु/अपादान), एकवचन
वेनस्यof Vena
वेनस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootवेन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
प्रकोपःwrath, anger
प्रकोपः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रकोप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तुbut
तु:
—
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (contrastive particle)
महान्great
महान्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (प्रकोपः इति)
अभूत्arose, became
अभूत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; उपसर्गः अ- (अभूत्)
प्रजा-अर्थम्for the sake of the subjects
प्रजा-अर्थम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; चतुर्थी/षष्ठी-तत्पुरुषार्थे (प्रजानां अर्थाय/हिताय)
ऋषयःsages
ऋषयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
यस्यwhose
यस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धे
ममन्थुःchurned, rubbed (produced by churning)
ममन्थुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√मन्थ् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
दक्षिणाम्right (hand)
दक्षिणाम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (करम् इति)
करम्hand
करम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन