Shloka 99
व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णन (Origins/Enumeration of Vyāsa’s Disciplic Succession) — Chapter on Vedic Transmission Lineages
Devanagari script
अभिजात्याथ तपसा मन्त्रव्याहरणैस्तथा / ये च ब्रह्मर्षयः प्रोक्ता दिव्या देवर्षयश्च ये
Transliteration
abhijātyātha tapasā mantravyāharaṇaistathā / ye ca brahmarṣayaḥ proktā divyā devarṣayaśca ye
Translation
جو شرافتِ نسب، تپسیا اور منتر کے ورد سے یکت ہیں وہ برہمرشی کہلائے؛ اور جو دیوی و نورانی ہیں وہ دیورشی کہلاتے ہیں۔
Word by Word
अभिजात्याby noble birth
अभिजात्या:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootअभिजाति (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Singular (एकवचन)
अथand/then
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
FormParticle/connector (निपात)
तपसाby austerity
तपसा:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Singular (एकवचन)
मन्त्रव्याहरणैःby utterances/recitations of mantras
मन्त्रव्याहरणैः:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootमन्त्र-व्याहरण (प्रातिपदिक; मन्त्र+व्याहरण)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Plural (बहुवचन)
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
FormAdverb (क्रियाविशेषण)
येthose who
ये:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); Relative pronoun (यद्)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Conjunctive)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक अव्यय)
ब्रह्मर्षयःBrahma-sages
ब्रह्मर्षयः:
Karta (कर्ता/Subject complement)
TypeNoun
Rootब्रह्मर्षि (प्रातिपदिक; ब्रह्मन्+ऋषि)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)
प्रोक्ताःare said/called
प्रोक्ताः:
Vidhेय (विधेय/Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootप्रोक्त (कृदन्त; प्र+√वच् (धातु) + क्त)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); Past passive participle (क्त)
दिव्याःdivine
दिव्याः:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)
देवर्षयःdivine sages
देवर्षयः:
Karta (कर्ता/Subject complement)
TypeNoun
Rootदेवर्षि (प्रातिपदिक; देव+ऋषि)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Conjunctive)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक अव्यय)
येthose who
ये:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); Relative pronoun (यद्)