Shloka 88
व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णन (Origins/Enumeration of Vyāsa’s Disciplic Succession) — Chapter on Vedic Transmission Lineages
Devanagari script
धर्मशास्त्रं पुराणं च विद्याश्चेमाश्चतुर्दश / आयुर्वेदो धनुर्वेदो गान्धर्वश्चेति ते त्रयः
Transliteration
dharmaśāstraṃ purāṇaṃ ca vidyāścemāścaturdaśa / āyurvedo dhanurvedo gāndharvaśceti te trayaḥ
Translation
دھرم شاستر اور پران، اور چودہ ودیائیں کہی گئی ہیں؛ نیز آیوروید، دھنوروید اور گاندھرو—یہ تین بھی مانے گئے ہیں۔
Word by Word
धर्मशास्त्रम्treatise on dharma
धर्मशास्त्रम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootधर्म-शास्त्र (प्रातिपदिक; धर्म + शास्त्र)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (धर्मस्य शास्त्रम्)
पुराणम्Purāṇa
पुराणम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootपुराण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
विद्याःbranches of knowledge
विद्याः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootविद्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
इमाःthese
इमाः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सर्वनाम (demonstrative)
चतुर्दशfourteen
चतुर्दश:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootचतुर्दश (संख्या-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्या-शब्दः; स्त्रीलिङ्ग-प्रथमा-बहुवचन ‘विद्याः’ इत्यस्य संख्या-विशेषणम्; द्विगु-समासः (चत्वारि + दश)
आयुर्वेदःĀyurveda
आयुर्वेदः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootआयुस्-वेद (प्रातिपदिक; आयुस् + वेद)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (आयुषः वेदः)
धनुर्वेदःDhanurveda (science of archery/warfare)
धनुर्वेदः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootधनुस्-वेद (प्रातिपदिक; धनुस् + वेद)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (धनुषः वेदः)
गान्धर्वःGāndharva(-veda) (music/arts)
गान्धर्वः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootगान्धर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/समाप्त्यर्थक-अव्यय (quotative/marker)
तेthose
ते:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सर्वनाम (demonstrative)
त्रयःthree
त्रयः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; संख्या-शब्दः