Shloka 61
व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णन (Origins/Enumeration of Vyāsa’s Disciplic Succession) — Chapter on Vedic Transmission Lineages
Devanagari script
सैन्धवो मुञ्जकेश्यश्च भिन्नामाधाद्द्विधा पुनः / नक्षत्रकल्पो वैतानस्तृतीयः संहिताविधिः
Transliteration
saindhavo muñjakeśyaśca bhinnāmādhāddvidhā punaḥ / nakṣatrakalpo vaitānastṛtīyaḥ saṃhitāvidhiḥ
Translation
سَیندھو اور مُنجکیشیہ نے اس جدا روایت کو پھر دو حصوں میں قائم کیا؛ نَکشترکَلپ اور ویتان—یہ تیسری سنہتا کی ترتیب ہے۔
Word by Word
सैन्धवःSaindhava
सैन्धवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसैन्धव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम
मुञ्जकेश्यःMuñjakeśya
मुञ्जकेश्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमुञ्ज + केश्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (मुञ्ज-केश्यः = मुञ्जसदृशकेशः/मुञ्जकेशः) नाम
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
भिन्नाम्divided (one)
भिन्नाम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootभिद् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP) ‘भिन्न’; स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आधात्placed/arranged
आधात्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootधा (धातु)
Formलुङ् (Aorist), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; ‘आ-’ उपसर्ग
द्विधाinto two parts
द्विधा:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootद्विधा (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण अव्यय (adverb)
पुनःagain
पुनः:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण अव्यय (adverb)
नक्षत्रकल्पःNakṣatra-kalpa
नक्षत्रकल्पः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनक्षत्र + कल्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (नक्षत्राणां कल्पः)
वैतानःVaitāna
वैतानः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवैतान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम/विशेषणरूपेण
तृतीयःthe third
तृतीयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतृतीय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रमवाचक
संहिताविधिःthe Saṃhitā-method/arrangement
संहिताविधिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसंहिता + विधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (संहितायाः विधिः)