Shloka 49
व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णन (Origins/Enumeration of Vyāsa’s Disciplic Succession) — Chapter on Vedic Transmission Lineages
Devanagari script
एते लाङ्गलिनः शिष्याः संहिता यैः प्रवर्त्तिताः / एको हिरण्यनाभस्य कृतः शिष्यो नृपात्मजः
Transliteration
ete lāṅgalinaḥ śiṣyāḥ saṃhitā yaiḥ pravarttitāḥ / eko hiraṇyanābhasya kṛtaḥ śiṣyo nṛpātmajaḥ
Translation
یہ لَانگَلی کے شاگرد ہیں جن کے ذریعے سنہتائیں رائج ہوئیں؛ ان میں ایک ہِرَنیَنابھ کا شاگرد، ایک راج کمار، مقرر ہوا۔
Word by Word
etethese
ete:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम
lāṅgalinaḥthe Lāṅgalins
lāṅgalinaḥ:
Karta (कर्ता/Subject; apposition to 'ete')
TypeNoun
Rootlāṅgalin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; 'लाङ्गलिन्' (having a plough; group-name)
śiṣyāḥdisciples
śiṣyāḥ:
Karta (कर्ता/Subject; apposition)
TypeNoun
Rootśiṣya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
saṃhitāḥSaṃhitās/collections
saṃhitāḥ:
Karma (कर्म/Object of 'pravarttitāḥ' in passive sense)
TypeNoun
Rootsaṃhitā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
yaiḥby whom
yaiḥ:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; relative pronoun
pravarttitāḥwere propagated/put into circulation
pravarttitāḥ:
Kriyā (क्रिया/Predication)
TypeVerb
Rootpra√vṛt (धातु) + ita (कृत्)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; 'were set in motion/propagated' (agreeing with saṃhitāḥ)
ekaḥone
ekaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rooteka (प्रातिपदिक; संख्या)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
hiraṇyanābhasyaof Hiraṇyanābha
hiraṇyanābhasya:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Roothiraṇyanābha (प्रातिपदिक; नाम)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; समासः हिरण्य + नाभ (कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः: 'golden-naveled')
kṛtaḥwas made/appointed
kṛtaḥ:
Kriyā (क्रिया/Predication)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु) + ta (कृत्)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अर्थः 'was made/appointed'
śiṣyaḥa disciple
śiṣyaḥ:
Karta (कर्ता/Subject complement)
TypeNoun
Rootśiṣya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
nṛpātmajaḥa king's son
nṛpātmajaḥ:
Karta (कर्ता/Subject; apposition to 'ekaḥ/śiṣyaḥ')
TypeNoun
Rootnṛpa + ātmaja (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (नृपस्य आत्मजः)