Previous Verse
Next Verse

Shloka 193

व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णन (Origins/Enumeration of Vyāsa’s Disciplic Succession) — Chapter on Vedic Transmission Lineages

प्रारभन्ते च कर्माणि मनुष्यो दैवतैः सह / ऋषीणां ब्रह्मचर्येण गत्वानृण्यं तु व तदा

prārabhante ca karmāṇi manuṣyo daivataiḥ saha / ṛṣīṇāṃ brahmacaryeṇa gatvānṛṇyaṃ tu va tadā

انسان دیوتاؤں کے ساتھ مل کر اعمال کا آغاز کرتے ہیں؛ رشیوں کے برہماچریہ سے تب وہ قرض سے آزاد ہو جاتے ہیں۔

प्रारभन्तेthey begin
प्रारभन्ते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-√रभ् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural), आत्मनेपद
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
कर्माणिactions, rites
कर्माणि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया (Accusative/2nd), बहुवचन (Plural)
मनुष्यःman, human
मनुष्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमनुष्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
दैवतैःwith the deities
दैवतैः:
Sahakāraka (सहकारक/ सह)
TypeNoun
Rootदैवत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), तृतीया (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural)
सहtogether with
सह:
Sahārtha (सहार्थ)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसह-अर्थक अव्यय (postposition/particle meaning 'with')
ऋषीणाम्of the sages
ऋषीणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), षष्ठी (Genitive/6th), बहुवचन (Plural)
ब्रह्मचर्येणby celibacy/studentship
ब्रह्मचर्येण:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootब्रह्मचर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), तृतीया (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
गत्वाhaving gone/attained
गत्वा:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√गम् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव (indeclinable participle)
ऋण्यम्indebtedness, obligation
ऋण्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootऋण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषणार्थक अव्यय (particle: but/indeed)
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक अव्यय (emphatic particle)
तदाthen
तदा:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (temporal adverb)