Shloka 189
व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णन (Origins/Enumeration of Vyāsa’s Disciplic Succession) — Chapter on Vedic Transmission Lineages
Devanagari script
पूर्वमन्वन्तरे शिष्टा ये भवन्तीह धार्मिकाः / सप्तर्षयो मनुश्चैव संतानार्थं व्यवस्थिताः
Transliteration
pūrvamanvantare śiṣṭā ye bhavantīha dhārmikāḥ / saptarṣayo manuścaiva saṃtānārthaṃ vyavasthitāḥ
Translation
پچھلے منونتر میں جو نیک اور شِشت لوگ ہوتے ہیں، وہی نسل کی بقا کے لیے سَپت رِشی اور منو کی صورت میں مقرر کیے جاتے ہیں۔
Word by Word
pūrva-manvantarein the previous manvantara
pūrva-manvantare:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootpūrva + manvantara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष—पूर्वं मन्वन्तरम्
śiṣṭāḥthe cultured/learned ones
śiṣṭāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśiṣṭa (प्रातिपदिक; √śās धातु-कृत, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त; ‘शिष्टजनाः’
yewho
ye:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; सम्बन्धबोधक सर्वनाम
bhavantibecome/are
bhavanti:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√bhū (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
ihahere
iha:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootiha (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (adverb: here)
dhārmikāḥrighteous
dhārmikāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootdhārmika (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; विशेषण—‘शिष्टाः/ये’
sapta-ṛṣayaḥthe seven sages
sapta-ṛṣayaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsapta + ṛṣi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; द्विगुसमास—सप्त ऋषयः
manuḥManu
manuḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmanu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
evaindeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (particle: indeed)
saṃtāna-arthamfor progeny/continuity of lineage
saṃtāna-artham:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeNoun
Rootsaṃtāna + artha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; प्रयोजनार्थे द्वितीया (accusative of purpose)
vyavasthitāḥare stationed/appointed
vyavasthitāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootvy-ava-sthita (प्रातिपदिक; √sthā धातु-कृत, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त; विशेषण—‘saptaṛṣayaḥ (and manuḥ)’