Shloka 176
व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णन (Origins/Enumeration of Vyāsa’s Disciplic Succession) — Chapter on Vedic Transmission Lineages
Devanagari script
मन्वन्तरं यथा पूर्वमृषिभिर्दैवतैः सह / अवश्यभाविनार्थेन यथावद्विनिवर्त्तते
Transliteration
manvantaraṃ yathā pūrvamṛṣibhirdaivataiḥ saha / avaśyabhāvinārthena yathāvadvinivarttate
Translation
جیسے پہلے رشیوں اور دیوتاؤں کے ساتھ منونتر ہوتا ہے، ویسے ہی ناگزیر تقدیر کے سبب وہ ٹھیک طریقے سے ختم ہو کر واپس پلٹ جاتا ہے۔
Word by Word
मन्वन्तरम्a manvantara
मन्वन्तरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमन्वन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन
यथाas
यथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमान/प्रकारवाचक-अव्यय (adverb: as/how)
पूर्वम्formerly
पूर्वम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपूर्व (प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb: formerly/before)
ऋषिभिःwith the sages
ऋषिभिः:
Sahakaraka (सहकारक)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd case), बहुवचन; सह-योगे करण (instrumental of accompaniment)
दैवतैःwith the deities
दैवतैः:
Sahakaraka (सहकारक)
TypeNoun
Rootदैवत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd case), बहुवचन; सह-योगे करण
सहtogether with
सह:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसहार्थक-अव्यय (preposition-like indeclinable: with)
अवश्य-भाविनाby the inevitable
अवश्य-भाविना:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootअवश्य (अव्यय/प्रातिपदिक) + भाविन् (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समासः; पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd case), एकवचन; विशेषण—‘inevitable’
अर्थेनby the purpose/meaning
अर्थेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd case), एकवचन; करण (instrumental: by/through reason/purpose)
यथावत्properly
यथावत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथावत् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb: properly, as it should be)
विनिवर्त्ततेreturns/comes to an end
विनिवर्त्तते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-नि-√वृत् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद