Shloka 171
व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णन (Origins/Enumeration of Vyāsa’s Disciplic Succession) — Chapter on Vedic Transmission Lineages
Devanagari script
इत्येष स्थितिकालो वै मतो देवर्षिभिः सह / सर्वमन्वन्तराणां हि प्रतिसंधिं निबोधत
Transliteration
ityeṣa sthitikālo vai mato devarṣibhiḥ saha / sarvamanvantarāṇāṃ hi pratisaṃdhiṃ nibodhata
Translation
یوں یہ مدتِ بقا دیورشیوں سمیت مانی گئی ہے۔ اب تم تمام منونتروں کی پرتِسندھی (سندھی-کال) کو جان لو۔
Word by Word
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/quotative)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय (quotative particle)
एषःthis
एषः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
स्थितिकालःthe period of maintenance
स्थितिकालः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootस्थिति-काल (प्रातिपदिक; स्थिति + काल)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (particle: emphasis/indeed)
मतःis considered
मतः:
Kriya (क्रिया/predicative)
TypeAdjective
Rootमन् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP used predicatively: ‘considered’), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
देवर्षिभिःby the divine seers
देवर्षिभिः:
Kartr-karana (कर्तृकरण/agent-instrument in passive sense)
TypeNoun
Rootदेवर्षि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
सहtogether with
सह:
Sahartha (सहार्थ/association marker)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय (with)
सर्वम्entire
सर्वम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण
मन्वन्तराणाम्of the manvantaras
मन्वन्तराणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootमन्वन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle: for/indeed)
प्रतिसंधिम्the junction/transition
प्रतिसंधिम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootप्रतिसंधि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
निबोधतunderstand/learn
निबोधत:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootनि-बुध् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), बहुवचन; परस्मैपदम्