Shloka 165
व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णन (Origins/Enumeration of Vyāsa’s Disciplic Succession) — Chapter on Vedic Transmission Lineages
Devanagari script
सप्तषष्टिस्तन्थान्यानि नियुतानि च संख्याया / विंशतिश्च सहस्रामि कालो ऽयं साधिकं विना
Transliteration
saptaṣaṣṭistanthānyāni niyutāni ca saṃkhyāyā / viṃśatiśca sahasrāmi kālo 'yaṃ sādhikaṃ vinā
Translation
شمار میں سڑسٹھ نیوت اور دیگر، اور بیس ہزار—یہ زمانہ بغیر کسی اضافے کے بیان کیا گیا ہے۔
Word by Word
सप्तषष्टिःsixty-seven
सप्तषष्टिः:
Visheshana (विशेषण/Numeral qualifier)
TypeAdjective
Rootसप्तषष्टि (संख्याशब्द/प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; संख्यावाचक (67); द्वन्द्व-समासः: सप्त+षष्टि
तन्थान्यानि(units termed) tanthānyas
तन्थान्यानि:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतन्थान्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), बहुवचन; (पाठभेद/दुर्लभशब्दः)
नियुतानिniyutas (a large number)
नियुतानि:
Apposition (समानााधिकरण/Measure)
TypeNoun
Rootनियुत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; संख्यावाचक-परिमाण (niyuta = ten-thousand/ten-lakh per tradition)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
संख्यायाःof the number/count
संख्यायाः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootसंख्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
विंशतिःtwenty
विंशतिः:
Visheshana (विशेषण/Numeral qualifier)
TypeAdjective
Rootविंशति (संख्याशब्द/प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; संख्यावाचक (20)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
सहस्राणिthousands
सहस्राणि:
Measure (परिमाण/Quantifier)
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन
कालःtime; period
कालः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अयम्this
अयम्:
Karta (कर्ता/Subject apposition)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
साधिकम्with an addition; extra
साधिकम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootसाधिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; अधिक-भावः (with an excess)
विनाwithout; excluding
विना:
Apadana (अपादान/Separation)
TypeIndeclinable
Rootविना (अव्यय)
Formउपपद-अव्यय (preposition), वियोगार्थक; सामान्यतः तृतीया/पञ्चमी-संबन्धः