Previous Verse
Next Verse

Shloka 16

व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णन (Origins/Enumeration of Vyāsa’s Disciplic Succession) — Chapter on Vedic Transmission Lineages

यो वात्र सप्तरात्रेण नागच्छेद्द्विजसत्तमः / स कुर्याद्ब्रह्महत्यां वै समयो नः प्रकीर्तितः

yo vātra saptarātreṇa nāgaccheddvijasattamaḥ / sa kuryādbrahmahatyāṃ vai samayo naḥ prakīrtitaḥ

جو یہاں سات راتوں کے اندر نہ آئے، وہ اگرچہ برتر دویج ہو تب بھی برہماہتیا کے گناہ کا مرتکب ہوگا—یہی ہمارا مقررہ وقت اعلان کیا گیا ہے۔

यःwhoever
यः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम (relative pronoun)
वाor/indeed
वा:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्प/अन्यतरार्थक
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (अधिकरण/Locative)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (locative adverb)
सप्तरात्रेणwithin/with (the measure of) seven nights
सप्तरात्रेण:
Karana (करण/Measure-Instrument)
TypeNoun
Rootसप्तरात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; द्विगुसमासः—‘सप्त रात्रयः’ (a period of seven nights)
not
:
Sambandha (सम्बन्ध/Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
आगच्छेत्should come
आगच्छेत्:
Kriya (क्रिया/Finite verb)
TypeVerb
Rootआ-गम् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
द्विज-सत्तमःbest of Brahmins
द्विज-सत्तमः:
Karta (कर्ता/Subject; apposition)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक) + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—‘द्विजानां सत्तमः’
सःhe
सः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कुर्यात्would commit/do
कुर्यात्:
Kriya (क्रिया/Finite verb)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
ब्रह्म-हत्याम्Brahmin-slaying (grave sin)
ब्रह्म-हत्याम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + हत्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—‘ब्रह्मणः हत्या’
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक निपात (emphatic particle)
समयःthe agreement/condition
समयः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसमय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
नःof us/our
नः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive), बहुवचन; अस्मद्-शब्दः (enclitic)
प्रकीर्तितःhas been proclaimed
प्रकीर्तितः:
Kriya (क्रिया/Predicate in passive)
TypeVerb
Rootप्र-कीर्त् (धातु) → प्रकीर्तित (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन