Previous Verse
Next Verse

Shloka 131

व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णन (Origins/Enumeration of Vyāsa’s Disciplic Succession) — Chapter on Vedic Transmission Lineages

जगतः प्रलयोत्पत्तौ यत्तत्कारणसंज्ञितम् / महतः परमं गुह्यं तस्मै सुब्रह्मणे नमः

jagataḥ pralayotpattau yattatkāraṇasaṃjñitam / mahataḥ paramaṃ guhyaṃ tasmai subrahmaṇe namaḥ

کائنات کی پیدائش اور فنا میں جو ‘سبب’ کہلاتا ہے، جو مہت سے بھی بڑھ کر نہایت رازدار ہے—اسی سُبرہمن کو نمسکار۔

जगतःof the world
जगतः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; षष्ठी विभक्ति, एकवचन (Genitive singular)
प्रलय-उत्पत्तौin dissolution and creation
प्रलय-उत्पत्तौ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रलय (प्रातिपदिक) + उत्पत्ति (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समास (copulative: dissolution and creation); स्त्रीलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति, एकवचन (Locative singular)
यत्which
यत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative)
तत्that
तत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तद्-सम्बन्ध (correlative)
कारण-संज्ञितम्called the cause
कारण-संज्ञितम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकारण (प्रातिपदिक) + संज्ञित (√ज्ञा + क्त, कृदन्त)
Formतत्पुरुष-समास (determinative: 'designated as cause'); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (of तत्)
महतःof the great (principle)
महतः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; षष्ठी विभक्ति, एकवचन (Genitive singular)
परमम्supreme
परमम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
गुह्यम्secret
गुह्यम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootगुह्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
तस्मैto him/to that
तस्मै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी विभक्ति, एकवचन (Dative singular)
सुब्रह्मणेto the excellent Brahman
सुब्रह्मणे:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (descriptive: 'good/supreme Brahman'); नपुंसकलिङ्ग; चतुर्थी विभक्ति, एकवचन (Dative singular)
नमःsalutation
नमः:
Sambandha (सम्बन्ध/नमस्कार)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक/अव्ययीभाववत्)
Formअव्ययप्राय; नमस्कारार्थक-निपात