Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 118
व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णन (Origins/Enumeration of Vyāsa’s Disciplic Succession) — Chapter on Vedic Transmission Lineages
Devanagari script
सविता पञ्चमे व्यासो मृत्युः षष्ठे स्मृतः प्रभुः / सप्तमे च तथैवेन्द्रो वसिष्ठश्चाष्टमे स्मृतः
Transliteration
savitā pañcame vyāso mṛtyuḥ ṣaṣṭhe smṛtaḥ prabhuḥ / saptame ca tathaivendro vasiṣṭhaścāṣṭame smṛtaḥ
Translation
پانچویں میں سَوِتا وِیاس ہیں؛ چھٹے میں ربّانی مِرتیو (موت) مذکور ہے۔ ساتویں میں اسی طرح اِندر، اور آٹھویں میں وِسِشٹھ سمجھے گئے ہیں۔
Word by Word
सविताSavitṛ (the Sun-god)
सविता:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसवितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; agent-noun ‘impeller’
पञ्चमेin the fifth (position)
पञ्चमे:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeAdjective
Rootपञ्चम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th case), एकवचन; ordinal used locatively (in the fifth)
व्यासःVyāsa
व्यासः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootव्यास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मृत्युःDeath (Mṛtyu)
मृत्युः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमृत्यु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
षष्ठेin the sixth (position)
षष्ठे:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeAdjective
Rootषष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ordinal used locatively (in the sixth)
स्मृतःis called/remembered
स्मृतः:
Kriya (क्रिया/Predicative)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + त (कृत् प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि/भूतकृत् (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘is said/remembered’
प्रभुःthe Lord (Prabhu)
प्रभुः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सप्तमेin the seventh (position)
सप्तमे:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeAdjective
Rootसप्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ordinal used locatively (in the seventh)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
तथाthus/likewise
तथा:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formरीतिवाचक अव्यय (adverb: ‘thus/so’)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिश्चय/अवधारणार्थक अव्यय (emphatic particle)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वसिष्ठःVasiṣṭha
वसिष्ठः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootवसिष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
अष्टमेin the eighth (position)
अष्टमे:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeAdjective
Rootअष्टम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ordinal used locatively (in the eighth)
स्मृतःis called/remembered
स्मृतः:
Kriya (क्रिया/Predicative)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + त (कृत् प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘is said/remembered’