Previous Verse
Next Verse

Shloka 92

चतुर्युगाख्यान (Caturyuga-Ākhyāna) — Yuga-wise Origins and Measurements of Beings

तन्मात्राणि च सत्यं च ऋषन्ते ते महौजसः / सप्तषर्यस्त तस्ते च परसत्यस्य दर्शनाः

tanmātrāṇi ca satyaṃ ca ṛṣante te mahaujasaḥ / saptaṣaryasta taste ca parasatyasya darśanāḥ

وہ عظیم نور والے رِشی تنماتروں اور سچائی کا جستجو کرتے ہیں۔ وہ سات رِشی پرم سچ کے دیدار والے ہیں۔

तन्मात्राणिthe subtle elements (tanmātras)
तन्मात्राणि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतन् + मात्रा (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc); बहुवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
सत्यम्truth/reality
सत्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति; एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात
ऋषन्तेthey perceive/know (ṛṣ)
ऋषन्ते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootऋष् (धातु)
Formलट्-लकार (Present); आत्मनेपद; प्रथम-पुरुष (3rd); बहुवचन
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन
महौजसःof great vigor/mighty
महौजसः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहत् + ओजस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन; विशेषण
सप्तर्षयःthe seven sages
सप्तर्षयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसप्त + ऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन
ततःtherefore/then
ततः:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-प्रयोग (ablatival adverb: 'therefore/then')
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात
परसत्यस्यof the supreme truth
परसत्यस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootपर + सत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive); एकवचन
दर्शनाःseers/possessors of vision
दर्शनाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदर्शन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन; बहुव्रीह्यर्थे/गुणवाचक (those characterized by vision)