Shloka 68
चतुर्युगाख्यान (Caturyuga-Ākhyāna) — Yuga-wise Origins and Measurements of Beings
Devanagari script
मन्त्राः प्रादुर्बभूवुर्हि पूर्वमन्वन्तरेष्विह / असंतोषाद्भया द्दुःखात्सुखाच्छोकाच्च पञ्चधा
Transliteration
mantrāḥ prādurbabhūvurhi pūrvamanvantareṣviha / asaṃtoṣādbhayā dduḥkhātsukhācchokācca pañcadhā
Translation
یہاں پچھلے منونتروں میں منتر ظاہر ہوئے۔ بے اطمینانی، خوف، دکھ، سکھ اور غم—ان پانچ سے وہ پانچ طرح پیدا ہوئے۔
Word by Word
मन्त्राःmantras
मन्त्राः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (plural)
प्रादुर्manifestly / forth
प्रादुर्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootप्रादुर् (अव्यय)
Formअव्यय (upasarga-like adverb: 'manifestly/into appearance')
बभूवुःcame to be / arose
बभूवुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (plural)
हिindeed / for
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle; reason/emphasis)
पूर्वम्formerly
पूर्वम्:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण/Time)
TypeIndeclinable
Rootपूर्व (प्रातिपदिक/अव्यय-प्रयोग)
Formअव्यय (adverb of time)
अन्तरेषुin the intervals/periods
अन्तरेषु:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), सप्तमी (Locative/7th), बहुवचन (plural)
इहhere
इह:
Deśa-adhikaraṇa (देशाधिकरण/Locative sense)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
असंतोषात्from discontent
असंतोषात्:
Apādāna (अपादान/Source-cause)
TypeNoun
Rootअसंतोष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), पञ्चमी (Ablative/5th), एकवचन (singular)
भयात्from fear
भयात्:
Apādāna (अपादान/Source-cause)
TypeNoun
Rootभय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), पञ्चमी (Ablative/5th), एकवचन (singular)
दुःखात्from suffering
दुःखात्:
Apādāna (अपादान/Source-cause)
TypeNoun
Rootदुःख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), पञ्चमी (Ablative/5th), एकवचन (singular)
सुखात्from happiness
सुखात्:
Apādāna (अपादान/Source-cause)
TypeNoun
Rootसुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), पञ्चमी (Ablative/5th), एकवचन (singular)
शोकात्from grief
शोकात्:
Apādāna (अपादान/Source-cause)
TypeNoun
Rootशोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), पञ्चमी (Ablative/5th), एकवचन (singular)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
पञ्चधाin five ways
पञ्चधा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपञ्चधा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb: manner; 'in five ways')