Shloka 66
चतुर्युगाख्यान (Caturyuga-Ākhyāna) — Yuga-wise Origins and Measurements of Beings
Devanagari script
प्रवर्तयति तेषां वै ब्रह्मा स्तोत्रं चतुर्विधम् / एवं मन्त्रगणानां तु समुत्पत्तिश्चतुर्विधा
Transliteration
pravartayati teṣāṃ vai brahmā stotraṃ caturvidham / evaṃ mantragaṇānāṃ tu samutpattiścaturvidhā
Translation
ان کے لیے برہما چار قسم کا ستوتر جاری کرتا ہے۔ اسی طرح منترگنوں کی پیدائش بھی چار طرح کی بتائی گئی ہے۔
Word by Word
प्रवर्तयतिsets in motion / causes to proceed
प्रवर्तयति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र√वृत् (धातु) [णिच् causative]
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular); णिच्-प्रयोग (causative)
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive/6th), बहुवचन (plural)
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (particle/emphasis)
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (singular)
स्तोत्रम्hymn of praise
स्तोत्रम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootस्तोत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (singular)
चतुर्विधम्fourfold
चतुर्विधम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootचतुर्विध (प्रातिपदिक: चतुर् + विध)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (singular); विशेषण (adjective) स्तोत्रम्-विशेषण
एवम्thus
एवम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
मन्त्रगणानाम्of the groups of mantras
मन्त्रगणानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootमन्त्रगण (प्रातिपदिक: मन्त्र + गण)
Formपुंलिङ्ग (masculine), षष्ठी (Genitive/6th), बहुवचन (plural)
तुbut/and
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle; contrast/continuation)
समुत्पत्तिःorigin / arising
समुत्पत्तिः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसमुत्पत्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (singular)
चतुर्विधाfourfold
चतुर्विधा:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootचतुर्विध (प्रातिपदिक: चतुर् + विध)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (singular); विशेषण (adjective) समुत्पत्तिः-विशेषण